Moldova'dan Rusya'ya enerji darbesi: Avrupa elektrik şebekesine bağlandı

Moldova Cumhurbaşkanı Maya Sandu, ülkeyi Romanya ve Avrupa elektrik şebekesine bağlayan Vulcănești-Kişinev elektrik iletim hattının hizmete girdiğini duyurdu. Sandu, Moldova'nın Rus gazı satın almayı bıraktığını belirterek ülkenin enerji alanında Rusya'ya bağımlılığını sona erdirmeye yönelik adımlarına dikkat çekti.

Sandu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Vulcănești-Kişinev elektrik iletim hattının Moldova'yı Romanya üzerinden Avrupa enerji sistemine bağladığını bildirdi. Yeni hattın devreye alınmasının ülkenin enerji güvenliği açısından önemli bir gelişme olduğunu vurgulayan Sandu, Moskova'nın onlarca yıldır enerji kaynaklarını Moldova'ya karşı bir baskı ve şantaj aracı olarak kullandığını ifade etti.

Rusya'nın enerji üzerinden uyguladığı baskının artık sona erdiğini belirten Sandu, “Bugün Moldova'yı Romanya'ya ve Avrupa enerji sistemine bağlayan Vulcănești-Kişinev elektrik hattını hizmete aldık. Moskova onlarca yıldır enerjiyi bize şantaj yapmak için kullandı. Artık bu dönem sona erdi. Moldova Rus gazı satın almıyor.” ifadelerini kullandı.

Sandu ayrıca, Romanya ile enerji bağlantısını güçlendirecek iki yeni elektrik iletim hattının da yakın zamanda devreye alınacağını açıkladı. Söz konusu projelerin Moldova'nın elektrik arzını çeşitlendirmesi ve Avrupa enerji piyasasıyla entegrasyonunu güçlendirmesi hedefleniyor.

MOLDOVA'NIN RUS GAZINA BAĞIMLILIĞINI AZALTMA SÜRECİ

Moldova, geçmişte doğal gaz ihtiyacının neredeyse tamamını Rus enerji şirketi Gazprom üzerinden karşılıyordu. Bu durum, enerji tedarikini Kişinev ile Moskova arasındaki ilişkilerde önemli bir baskı unsuruna dönüştürmüştü.

Moldova, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik 24 Şubat 2022'de başlattığı topyekûn işgal girişiminin ardından enerji kaynaklarını çeşitlendirme ve Rus gazına bağımlılığı azaltma politikalarını hızlandırdı. Kişinev yönetimi, Aralık 2022'de Gazprom'dan gaz alımını durdurma kararı aldı. Ancak Rus gazı, Transdinyester bölgesinde bulunan Moldova Devlet Bölge Elektrik Santrali'ne (Moldavskaya GRES) ulaşmaya devam etti. Moldova, bu santralden elektrik satın almayı sürdürdüğü için Rus gazına dolaylı bağımlılık da devam etti.

2023 yılında ise Moldova, Dnipro Nehri'nin batısında, Kişinev yönetiminin kontrolündeki bölgelerin ihtiyaçları için Gazprom'dan doğal gaz alımını durdurdu. Dönemin Başbakanı Dorin Recean, ülkenin tüketimi azaltması ve alternatif tedarik kaynaklarına yönelmesi sayesinde Rus gazına bağımlılıktan kurtulduğunu açıklamıştı.

Enerji tedarikinde alternatif arayışlarını sürdüren Moldova, son dönemde Ukrayna ile enerji iş birliğini de geliştirmeye başladı. Ülke, Ukraynalı özel şirketlerden ilk doğal gaz alımını gerçekleştirdi. Ayrıca Ukrayna'dan 10 ile 50 milyon metreküp arasında doğal gaz satın alma ihtimalini değerlendiriyor. Tarafların, piyasa fiyatlarının altında bir bedel üzerinden anlaşma sağlaması hedefleniyor.