Rusya, yabancıları savaşa çekmek için Batı teknolojilerini kullanıyor: 28 bin kişi devşirildi

Rusya bağlantılı bir çevrim içi ağın, Afrika, Asya ve Belarus’taki işsiz veya düzensiz çalışan genç erkekleri Rusya’nın Ukrayna’ya karşı 24 Şubat 2022'den yürüttüğü savaşa katılmaları için hedef aldığı ortaya çıktı.

Politico’nun, Code for Africa Merkezi tarafından hazırlanan araştırmaya dayandırdığı habere göre, söz konusu ağ potansiyel asker adaylarına ulaşmak ve reklam kampanyalarının etkinliğini ölçmek için Meta ve Google gibi Batılı teknoloji şirketlerinin araçlarını kullanıyor. Araştırmacılar, bu faaliyetlerde kullanılan 89 internet sayfası, 7 sosyal medya hesabı ve 39 mesajlaşma hesabı veya kanalı tespit etti. Araştırmaya göre yeni internet sayfaları ve hesaplar da günlük olarak oluşturuluyor.

Bunun yanında, Politico’nun incelediği reklamlardan birinde, yeni bir film projesi için siyah erkek oyuncuların arandığı “küresel kast” ilanı yer aldı. Yapay zekâ tarafından oluşturulan siyah erkeklerin askerî üniformalı görüntülerinin kullanıldığı ilanda, çekimlerin 2025 yılında yapılacağı belirtildi. Söz konusu reklam, Almanya merkezli bir Facebook sayfasında yayımlandı.

Ayrıca, “IRC Russian Bear” adlı kuruluş tarafından yayımlanan başka bir reklamda ise üzerinde Rusya bayrakları bulunan askerî üniformalı siyah bir erkek görseline yer verildi. İlanda sözleşmenin imzalanmasının ardından 15 bin dolar, aylık olarak da 3 bin dolar ödeme vaat edildi.

BATILI TEKNOLOJİLER KULLANILIYOR

Araştırmaya göre Rusya adına yürütülen işe alım faaliyetlerinde yalnızca sosyal medya platformlarından değil, Batılı teknoloji şirketlerinin sunduğu çeşitli dijital hizmetlerden de yararlanılıyor. İşe alım faaliyetlerinin ana markasının Amsterdam’daki bir sunucuda barındırıldığı, ağdaki internet sayfalarının Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İsveç merkezli şirketlerin yapay zekâ araçları kullanılarak oluşturulduğu belirtildi. Potansiyel adaylar başvuru formlarını doldurduğunda ise Avusturya merkezli bir şirketin yazılımının kişisel verileri topladığı ve bu bilgilerin daha sonra Rusya’ya aktarıldığı tespit edildi.

Bunun yanı sıra, Code for Africa araştırmacıları, Rusya bağlantılı ağların Batılı teknoloji şirketlerinin altyapısını kullanmasına dikkat çekerek, bu platformların söz konusu hesap, reklam ve hizmetleri kolaylıkla kaldırabileceklerini belirtti. Code for Africa Direktörü Justin Arenstein, Meta’nın şimdiye kadar bu işe alım faaliyetleriyle bağlantılı 300’den fazla reklam kampanyasını kaldırdığını vurguladı.

GOOGLE’DAN ARAŞTIRMAYA YANIT

Araştırmada, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden Rusça veya İngilizce olarak “sözleşmeli askerlik” ve yabancılar için Rus ordusunda sözleşmeli hizmet gibi ifadelerle yapılan bazı aramaların kullanıcıları doğrudan işe alım sitelerine yönlendirebildiği de belirtildi.

Araştırmacılar ayrıca Google’ın yapay zekâ destekli arama özetlerinin, kullanılan dile göre söz konusu faaliyetlere ilişkin uyarıları farklı biçimde gösterdiğini tespit etti. Buna göre AB ülkelerinin dillerinde risk uyarıları daha görünürken, diğer dillerde bu uyarılar sonuçların daha alt bölümünde yer aldı.

Google’ın Avrupa, Orta Doğu ve Afrika (EMEA) bölgesi sözcüsü Alex McPhillips ise araştırmadaki bazı tespitlere itiraz etti. McPhillips, özellikle araştırmada adı geçen internet sayfalarının çoğunun Google reklamlarını kullandığı yönündeki bilgiyi reddetti.

Bununla birlikte McPhillips, şirketin raporda yer alan tüm bulguları “aktif olarak incelediğini” belirterek, ihlal tespit edilmesi durumunda gerekli adımların atılacağını söyledi.

AFRİKA’DAKİ İŞE ALIM AĞI GENİŞLİYOR

Politico’nun haberinde, Rusya’nın yabancı savaşçı ve iş gücü devşirme faaliyetlerinin Afrika’daki kapsamına da dikkat çekildi. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) kıdemli araştırmacısı Will Brown, Moskova’nın Afrika’ya yönelik geniş bir propaganda sistemi oluşturduğunu belirtti. Brown’a göre bu sistemde on binlerce bot, sosyal medya etkileyicisi ve içerik pazarlamacısı kullanılarak Rusya’nın Afrika ülkelerinin özgürlüğü, egemenliği ve onurunun savunucusu olduğu yönünde bir anlatı oluşturuluyor.

Brown ayrıca ECFR’nin kısa süre önce Afrikalı kadınların Rusya’daki insansız hava aracı ve silah üretim tesislerinde çalıştırılmak üzere işe alınmasına yönelik geniş bir ağ tespit ettiğini söyledi. Bu iş ilanlarının internet forumlarında ve Nairobi gibi büyük Afrika şehirlerindeki reklam panolarında yayımlandığı belirtildi.

Brown ayrıca, bu kadınların da erkekler gibi yanıltılarak söz konusu sistemin içine çekildiğini, ancak büyükelçiliklerden ve diğer yardım kaynaklarından uzakta bulunmaları nedeniyle bu durumdan kurtulmalarının daha zor olabileceğini ifade etti.

RUSYA 28 BİNDEN FAZLA YABANCIYI DEVŞİRDİ

Öte yandan, Rusya’nın yabancı savaşçı devşirme faaliyetleri daha önce de uluslararası kuruluşlar ve Ukrayna makamları tarafından gündeme getirilmişti. Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Başmüdürlüğünün (HUR) Başkanı Korgeneral Oleh İvaşçenko, Rusya’nın cephedeki kayıplarını telafi etmek amacıyla sistematik biçimde yabancı savaşçıları silah altına aldığını açıklamıştı. Ukrayna askerî istihbaratının değerlendirmesine göre Rusya, Ukrayna’ya karşı savaşmak üzere 28 binden fazla yabancıyı devşirdi. Ukrayna makamları, Rusya’nın yurt dışındaki bu işe alım faaliyetlerini durdurmak için uluslararası düzeyde çalışmalar yürütüldüğünü belirtiyor.