Görme engelli Kırım Tatar siyasi mahkûm Sizikov, rehabilitasyon için hastaneye kaldırıldı

2014 yılından beri Rus işgali altında olan Kırım’da, yarımadanın asli unsuru Kırım Tatarlarının yaşadığı insan hakları ihlalleri her geçen gün artıyor. Kırım Tatarları, baskınlarla evlerinden alıkonularak düzmece davalarla yargılanıyor. Bununla birlikte Rusya, Kırım Tatarlarını aileleri ve avukatlarından uzaklaştırmak ve Kırım’ı Türksüzleştirmek için alıkoyduğu Kırım Tatarlarını Rusya’nın ücra bölgelerine yasa dışı olarak sevk ediyor.

SİZİKOV’UN NE TÜR KOŞULLARA MARUZ KALDIĞI BİLİNMİYOR

Kırım Tatar siyasi mahkûm Aleksandr Sizikov, Rusya’nın uzakdoğusunda bulunan ve Kırım'a 5 bin 330 kilometre uzaklıktaki Krasyonarsk bölgesinin Minusinsk kentinde alıkonulduğu hapishaneden Krasnoyarsk Tüberküloz Hastanesine (KTB) “rehabilitasyon ve habilitasyon programı” (IPRA) sürecini tamamlaması için gönderildi.

Sizikov’un annesi Elena Sizikova, “Kırım Dayanışması” sivil toplum teşkilatına verdiği demeçte oğlunun görme kaybından muzdarip olduğunu dile getirerek şu ana kadar IPRA kapsamında iki muayeneden geçtiğini bildirdi.

Söz konusu rehabilitasyon süreci tamamlandığında engelli bireye, Rusya Federasyonu Tıbbi ve Sosyal Uzmanlık Bürosu tarafından onaylanan resmî bir belge verildiği ve bu belgede kişinin ihtiyaçlarına yönelik tıbbi, sosyal ve mesleki tavsiyeler yer aldığı aktarıldı.

Sizikov’un ise bu belgedeki listeye daha sonra devlet tarafından sağlanabilecek Braille ekranı, akıllı telefon ve ekran okuyucu yazılımı gibi yardımcı teknolojileri ekletebileceği belirtilse de Kırım Tatar siyasi mahkûmun maruz kaldığı koşullar konusunda soru işaretleri bulunuyor.

“KOĞUŞ ARKADAŞLARINDAN BİRİNE SATRANÇ OYNAMAYI ÖĞRETTİ”

Sizikov’un annesi, oğlunun nisan ayından beri söz konusu hastanede tutulduğunu kaydederek “Koğuş arkadaşlarından birine satranç oynamayı öğretti. Kendi aralarında şaka yapıp ‘Kör bir adam, gören birine satranç öğretti.’ diyorlar. Bu onun tek tesellisi.” dedi.

Sizikov’un, 2009 yılında geçirdiği bir trafik kazasının ardından tamamen görme yetisini kaybederek birinci derece engelli statüsünde olduğu, öte yandan mide ve omurgasıyla bağlantılı kronik rahatsızlıklarının da bulunduğu ifade edildi.

Sizikova, oğlunun hapiste olmasının sağlığı açısından son derece sakıncalı olduğunu dile getirdi. Ayrıca Rusya Federasyonu kanunlarına göre Sizikov’un engelli olması dolayısıyla serbest bırakılma ihtimalinin olduğu bu nedenle avukatlarının, davanın reddi için girişimlerde bulunduğu belirtildi.

Buna rağmen Rusya’nın Rostov kentinde bulunan sözde Güney Bölge Askerî Mahkemesi, sözde “Hizbut Tahrir” davasından yargılanan Sizikov’u 2023 yılında haksız yere 17 yıl cezaya çarptırdı. Eylül 2024’te ise sözde kararın devamına hükmedildi.

KIRIM TATAR SİYASİ TUTUKLU VE MAHKÛMLAR YASA DIŞI OLARAK RUSYA’YA SEVK EDİLİYOR

Sözde kararın devamına hükmedilmesinden bir gün sonra, 14 Eylül 2024 tarihinde işgalci Ruslar, gerekli belgeleri sunmadan Sizikov’u evine baskın yaparak alıkoydu. Kırım’ın Bahçesaray kentindeki sözde gözaltı merkezinde yasa dışı olarak tutulan Sizikov’un daha sonra Akmescit kentindeki 1 numaralı tutukevine hukuka aykırı bir şekilde sevk edildiği, ardından da Rusya’nın Krasnoyarsk bölgesindeki Minusinsk kentindeki hapishaneye 2025 yılının sonunda yasa dışı olarak gönderildiği aktarıldı.

Mayıs 2025’te sözde Minusinsk Mahkemesi, hapishane yönetiminin verdiği dilekçenin ardından sağlık sorunlarından ötürü Sizikov’un serbest bırakılması talimatını verdi. Muayene sonuçlarına göre tam görme engelli olduğu tasdik edilen Sizikov, serbest bırakılmasının ardından hemen evine dönse de 21 Ekim 2025 tarihinde sözde Krasnoyarsk Bölge Mahkemesi, Sizikov’un serbest bırakılmasına yönelik kararı iptal etti.

Bununla birlikte Rus işgalciler, 22 Ekim’i 25 Ekim’e bağlayan gece Sizikov’un annesiyle yaşadığı evine baskın yaparak kendisini alıkoydu.

SİZİKOV ADINA YAPILAN TEMYİZ BAŞVURUSU REDDEDİLDİ

Sözde Bahçesaray Bölge Mahkemesi, 24 Ekim’de polise görevi yaptırmamak için direndiği bahanesiyle Sizikov’u 10 gün gözaltı cezası verdi, avukatı Emil Kurbedinov ise bu karara derhâl itiraz etti. Buna karşın 31 Ekim’de Kırım’daki işgalci mahkeme tarafından Sizikov’un sağlık sorunlarından ötürü serbest bırakılmasına karar verilmesine rağmen Kırım Tatar siyasi mahkûm serbest bırakılmadı.

Aynı dönemde, "Sekizinci Genel Yetkili Temyiz Mahkemesi", Sizikov’un avukatı tarafından yapılan temyiz başvurusunu incelemeyi reddetti. Sizikov’un sağlık durumunun ciddiyetinin vurgulanmasına rağmen sözde hakim Oksana Lazareva, başvurunun incelenmesi için herhangi bir gerekçenin bulunmadığını iddia etti.

Ayrıca sözde hakim, doktor raporlarına göre Sizikov’un bir ıslah kurumunda “genel koşullar altında” tutulamayacağını ancak yine de bu durumun, “hastalığının niteliğine uygun farklı koşullarda” tutulamayacağı anlamına gelmediğini ifade etti.