Kırım Tatar Kaynak Merkezi: Hansaray’ı yok ederek Rusya Kırım Tatarlarına dair tarihi hafızayı silmeyi amaçlıyor

Kırım Tatar Kaynak Merkezi, Kırım'ın Bahçesaray kentinde bulunan Kırım Tatar saray mimarisinin dünyadaki tek örneği olan Hansaray’ın işgalci Rus yönetimi tarafından sistematik olarak yok edilmeye devam ettiğini duyurdu. Sözde "restorasyon" adı altında yürütülen çalışmaların bilimsel normlardan uzak müdahalelerle yapısal deformasyonlara yol açtığını ve yerleşkedeki arkeolojik eserlerin yasa dışı kazılarla yarımadanın dışına kaçırıldığını belirten merkez, açıklamasında bu yıkımın ayrıca Kırım Tatar halkının yarımadadaki varlığına dair maddi kanıtları ortadan kaldırmayı hedefleyen kasıtlı bir devlet politikası olduğu vurguladı.

Kırım Tatar Kaynak Merkezi, işgalcilerin Bahçesaray'daki tarihi Hansaray’da devam ettirdiği sözde “restorasyon” çalışmaların iç yüzüne dair çarpıcı veriler paylaştı. İşgalci yönetimin bu süreci uluslararası kamuoyuna "kültürel mirası koruma" olarak sunduğunu belirten merkez, sahadaki gerçekliğin tam tersi olduğunu vurguladı. Yapılan açıklamada, mevcut çalışmaların "restorasyonla hiçbir ilgisi olmadığı ve aslında yerli Kırım Tatar halkının eşsiz tarihi mirasının yıkımına yol açtığı" ifade edildi.

TAHRİBAT DEKORATİF PANOLARLA GİZLENİYOR

Sözde “restorasyon” süreçlerindeki teknolojik ihlallerin binalarda kalıcı hasar bıraktığı belirtilirken, yapıların ayakta kalabilmesi için geçici metal destekler kullanılmak zorunda kalındığı bildirildi. Kırım Tatar Kaynak Merkezi, işgalci yetkililerin bu fiziksel çöküşü gizlemek için başvurduğu yöntemi şu şekilde ifade etti:

Hansaray’ın duvarları son derece bakımsız bir durumda. İşgalci makamlar bu durumu gizlemek ve görsel bir aldatmaca yaratmak için duvarları dekoratif süslemeli brandalarla kapatıyor.

YASA DIŞI KAZILARLA ÇIKARILAN YÜZ BİNLERCE ESER RUSYA'YA KAÇIRILIYOR

Saray yerleşkesinde yürütülen kontrolsüz arkeolojik kazıların boyutu da endişe verici seviyelere ulaştı. Açıklamada, kazılar sırasında on binlerce, hatta yüz binlerce tarihi eserin gün yüzüne çıkarıldığı ancak bu buluntuların uygunsuz koşullarda saklandığı vurgulandı. Daha da önemlisi, bu eserlerin önemli bir kısmının "sergileme bahanesiyle yarımada dışına, hatta yurt dışına kaçırıldığı" belirtildi.

"KIRIM TATAR HAFIZAYI SİLME POLİTİKASI"

Kırım Tatar Kaynak Merkezi, 16. yüzyıla dayanan ve dünyadaki tek Kırım Tatar saray mimarisi örneği olan Hansaray’a yönelik bu müdahalelerin bir tesadüf değil, bilinçli bir devlet politikası olduğunu vurgulayarak şu açıklamada bulundu:

Sistematik yıkım, Rusya Federasyonu'nun yarımadadaki Kırım Tatarlarına dair tarihi hafızayı silmeye yönelik geniş kapsamlı politikasının bir parçasıdır. Maddi kanıtların yok edilmesi, yerli halkın anavatan haklarını inkar etmek için bir zemin hazırlamaktadır. Kırım Tatar Kaynak Merkezi, uluslararası toplumu duruma daha fazla dikkat etmeye ve işgalci yetkililerin yasa dışı eylemlerine karşılık vermeye çağırıyor.

Açıklamada ayrıca, kültürel mirasa zarar verenlerin eninde sonunda hukuk önünde hesap vereceği hatırlatan merkez, Polonya’da gözaltına alınan ve iadesi onaylanan Rus arkeolog Aleksandr Butyagin vakası ibretlik bir örnek olarak gösterdi.