Kazakistan’da yeni anayasa taslağı tanıtıldı

Anayasanın yeniden yazılması için çalışmaların sürdüğü Kazakistan’da, 11 bölüm ve 95 maddeden oluşan yeni anayasa taslağı kamuoyuna tanıtıldı. Taslak, Kazakistan’ın başkenti Astana’da çalışmalarını sürdüren Anayasal Reform Komisyonu toplantısında açıklandı.

ANAYASAL REFORM KOMİSYONU TOPLANTISI

Kazakistan Anayasa Mahkemesi Başkan Yardımcısı Bakıt Nurmuhanov, Anayasal Reform Komisyonu’nun gerçekleştirilen 6’ncı toplantısında yeni anayasanın ilk taslağını tanıttı. Nurmuhanov, taslağın önsözün yanı sıra 11 bölüm ve 95 maddeden oluştuğunu bildirdi.

Taslağa göre, Kazakistan’ın egemenliği, bağımsızlığı, üniter yapısı, toprak bütünlüğü ve yönetim biçimi anayasanın değiştirilemez değerleri arasında yer alacak. Devletin temel niteliklerinin korunması anayasal güvence altına alınacak.

EĞİTİM, BİLİM VE İNSAN SERMAYESİ VURGUSU

Yeni anayasada insan sermayesinin geliştirilmesi, eğitim, bilim ve inovasyon, devletin stratejik faaliyet alanları olarak tanımlanacak. Bu alanların ülkenin uzun vadeli kalkınmasında kilit rol oynayacağı vurgulanıyor.

Taslakta Kazak Türkçesi dili, devlet dili statüsünü koruyor. Dış politikada ise Kazakistan’ın; barış, iş birliği, iç işlerine karışmama ve uluslararası anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesi ilkelerine bağlı kalacağı ifade ediliyor.

CUMHURBAŞKANLIĞI ADAYLIĞINA YENİ KRİTERLER

Yeni anayasa taslağına göre cumhurbaşkanı adayı olabilmek için; doğuştan Kazakistan vatandaşı olmak, en az 40 yaşında olmak, devlet dilini akıcı şekilde bilmek, son 15 yılını Kazakistan’da geçirmiş olmak, yükseköğrenim mezunu olmak, devlet hizmetinde veya seçilmiş görevlerde en az 5 yıl deneyime sahip olmak şartları aranacak.

Cumhurbaşkanının görevini erken bırakması durumunda yetkilerin geçici olarak cumhurbaşkanı yardımcısına, kurultay (parlamento) başkanına veya başbakana devredilmesi öngörülüyor.

“EGEMENLİK VE HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ ESAS ALINDI”

Kazakistan Devlet Müsteşarı Yerlan Karin, toplantıda yaptığı açıklamada yeni anayasanın; egemenlik ve bağımsızlığın korunması, insan hak ve özgürlüklerine saygı, hukukun üstünlüğü, millî birliğin güçlendirilmesi, halkın refahının artırılması, toplumsal diyalog, çevre bilinci ile tarihî ve kültürel mirasın korunması gibi temel ilkeler üzerine hazırlandığını söyledi.

Kazakistan Parlamentosu Meclis Başkan Yardımcısı Daniya Yespayeva ise sunulan taslağın, 1995 yılında kabul edilen mevcut anayasanın yalnızca güncellenmesi anlamına gelmediğini vurguladı. Yespayeva, “Bu çalışma, devlet yapısının, hak ve özgürlük sisteminin ve iktidar kurumları ile toplum arasındaki ilişkinin köklü biçimde yeniden ele alınmasını ifade ediyor.” değerlendirmesinde bulundu.