Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşında binin üzerinde cinsel şiddet vakası BM'de belgelendi

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Ofisi, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırısının başlamasından bu yana bin 4 cinsel şiddet vakasının belgelendiğini açıkladı. BM raporunda, cinsel şiddetin sivillere ve savaş esirlerine yönelik işkence, korkutma ve zorlama uygulamalarının bir parçası olarak kullanıldığı belirtildi.

BM İnsan Hakları Ofisinin 18 Eylül 2026 tarihinde yayımladığı “Rusya Federasyonu’nun Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı silahlı saldırısı bağlamında cinsel şiddet” başlıklı rapor, yüzlerce mağdur ve cinsel şiddetten kurtulan kişiyle yapılan gizli görüşmelerin yanı sıra mahkeme belgeleri ve resmî kayıtlar gibi çeşitli kaynaklara dayanıyor.

VAKALARIN YÜZDE 89’U RUS MAKAMLARINA ATFEDİLDİ

Rapora göre, 24 Şubat 2022’den bu yılın temmuz sonuna kadar yaklaşık bin 4 cinsel şiddet vakası belgelendi. Bu vakaların yüzde 89’unun Rusya’nın devlet kurumlarıyla bağlantılı kişiler tarafından gerçekleştirildiği tespit edildi.

Söz konusu vakaların Rus silahlı kuvvetleri, ceza infaz sistemi ve ulusal güvenlik birimlerinde görev yapan kişilerle ilişkilendirildiği belirtildi. Vakaların yüzde 11’i ise Ukrayna makamlarının mensuplarına atfedildi.

BM raporunda, cinsel şiddetin özellikle işgal altındaki Ukrayna topraklarında sivillere yönelik uygulandığı, gözaltı merkezlerinde ise erkeklerin önemli ölçüde etkilendiği kaydedildi.

ERKEKLER, KADINLAR VE ÇOCUKLAR DA MAĞDUR

Rapora göre cinsel şiddet mağdurlarının önemli bölümünü erkekler oluşturdu. Özellikle gözaltı yerlerinde tutulan erkeklerin cinsel şiddete maruz kaldığı belirtilirken, kadınlar ve çocukların da bu ihlallerden etkilendiği aktarıldı.

BM tarafından belgelenen vakalar arasında toplu tecavüz, tecavüz, cinsel organların sakatlanması, cinsel organlara elektrik verilmesi ve darp edilmesi ile diğer aşağılayıcı cinsel nitelikli eylemler yer aldı.

Raporda belgelenen tecavüz mağdurlarının en küçüğünün 4 yaşında bir kız çocuğu, en büyüğünün ise 82 yaşında bir kadın olduğu belirtildi. Her iki vakada da cinsel şiddetin Rus makamlarıyla bağlantılı kişiler tarafından gerçekleştirildiği kaydedildi.

SAVAŞ ESİRLERİNE “TAPİK” İLE ELEKTRİK VERİLDİ

Raporda, özellikle Ukraynalı savaş esirlerine ve gözaltında tutulan sağlık personeline yönelik cinsel şiddetin bazı yöntemlerine de dikkat çekildi.

Çok sayıda erkek mağdur, cinsel organlarına Sovyet döneminden kalma “tapik” adı verilen askerî saha telefon cihazı veya elektrikli şok cihazlarıyla elektrik verildiğini anlattı.

Rapora göre 155 kişi, yani vakaların yüzde 27’si, en az bir kez bu yöntemle cinsel şiddete maruz kaldı.

Ukraynalı makamların Rus savaş esirleri ve üçüncü ülke vatandaşı savaş esirlerine yönelik gerçekleştirdiği ve raporda belgelenen ihlallerin ise yaklaşık yarısını cinsel şiddet tehdidi oluşturdu.

BM’DEN RUSYA’YA ÇAĞRI

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, cinsel şiddetin Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırısının ciddi bir unsuru olduğunu belirterek, bu uygulamaların kim tarafından gerçekleştirilirse gerçekleştirilsin derhal sona erdirilmesi gerektiğini söyledi.

Türk, Rusya’ya sivilleri ve savaş esirlerini cinsel şiddet de dâhil olmak üzere her türlü işkenceden korumaya yönelik somut önlemler alma çağrısında bulundu.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri ayrıca Rusya’ya Ukrayna’ya yönelik güç kullanımını derhâl, tamamen ve koşulsuz şekilde sona erdirme ve BM Şartı ile uluslararası hukukun bağlayıcı kurallarına uygun olarak tüm silahlı kuvvetlerini Ukrayna topraklarından çekme çağrısı yaptı.