Dr. Filiz Tutku Aydın Bezikoğlu: Kırım’dan göçler sonucunda geride Rus sömürgeciliğine daha çok maruz kalacak bir toplum bıraktık

Geçtiğimiz birkaç gün içerisinde sosyal medya aracılığıyla açılan “Kırım Tatarları: Göç ve Vatandaşlık Programı” isimli grup, büyük bir tartışma yarattı. Kırım Tatarları için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı talep eden grubun kısa sürede çok sayıda kişiye ulaşması ve beraberinde gelen tartışmalar üzerine Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov yaptığı açıklamada, söz konusu girişimi eleştirerek, bu yaklaşımın Moskova’nın Kırım’ı yerli halkı olan Kırım Tatarlarından tamamen arındırma hedefiyle birebir örtüştüğünü kaydetti. Kırım Tatarlarının göç ettirilmesi ve Türk vatandaşlığı almaları fikrini sert bir şekilde reddeden Çubarov, “Kısaca söylemek gerekirse, eğer II. Katerina ya da Stalin bugün hayatta olsalardı, bu fikri ortaya atanları ilk tebrik edenler arasında yer alırlardı.” ifadelerini kaydetti.

Yaşanan tartışmalar üzerine Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Filiz Tutku Aydın Bezikoğlu, konuyu Kırım Haber Ajansına (QHA) değerlendirdi.

“TÜRKİYE, DÜNYADA EN ÇOK GÖÇMEN BARINDIRAN ÜLKE OLDUĞU İÇİN BU KONU OLDUKÇA HASSASTIR”

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Bilimsel Araştırma Koordinatörlüğünde, Prof. Dr. Şebnem Akçapar yönetiminde 2022-2024 yıllarında Türkiye’deki Kırım Tatar, Ahıska Türkü ve Ukraynalı göçmenlerle ilgili saha araştırması yürüten Aydın Bezikoğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:

Türk vatandaşlığına başvuruların şu anda olumlu sonuçlanacağını zannetmiyorum. Geçmişte Kırım Tatarları hem Türkiye’yi oluşturan ve katkıda bulunan asli nüfusun parçası oldukları için ve Kırım’daki bazı Kırım Tatarları da herhangi bir sebepten Osmanlı vatandaşlığına sahip oldukları için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına hak kazandılar. Bugünkü konjonktür tamamen farklıdır. Türkiye, dünyada en çok göçmen barındıran ülke olduğu için bu konu oldukça hassastır. Hiçbir Türk soylu kişinin de otomatik vatandaşlığa geçme hakkı bulunmuyor. Ahıska Türkleri bile -ki onlar, çoğunlukla ana vatanlarını Türkiye olarak görüyorlar- otomatik olarak bunu alamadı, alamıyor.

Ahıska Türklerinin 1990'da gelmeye başladığını ve Türk vatandaşlığını ancak 2009-2010 yıllarında alabildiğini, bunların da bir siyasi irade sonucu gerçekleştiğini belirten Aydın Bezikoğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yakın zamanda biner Ahıska Türkünün vatandaşlık alabilmesi için kararname imzaladığını da kaydetti.

“GÖÇÜN NE KADAR ZOR OLDUĞUNU ANNEANNELERİMİZDEN, DEDELERİMİZDEN İŞİTTİK”

Kırım Tatarlarının Türkiye’ye göçünün karmaşık ve çok boyutlu olarak ele alınması gerektiğini beyan eden Aydın Bezikoğlu, “Göçün ne kadar zor olduğunu anneannelerimizden, dedelerimizden işittik. Yüzbinlerce Kırım Tatarı, Osmanlı’ya göç esnasında canını yitirdi. Bugün de Kırım Tatar göçmenlerin tüm göçmenler gibi her konuda zorladıkları, umut gösteremedikleri birçok konu var. Türkiye’de iş bulmak bunların başında geliyor ama mesela Türkiye’deki etnik Ukraynalılar, Kırım Tatarlarının çalışma hakkı ve sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesine gıptayla bakıyorlar.” şeklinde konuştu.

“TÜRKİYE’DE KALMAK İSTEYEN GÖÇMENLER, DİASPORAYI GÜÇLENDİRME POTANSİYELİNE SAHİPTİR”

Türkiye’nin de Avrupa devletleri gibi göçmenlere aylık ödemediğini fakat göçmenlerin devlet hastanelerinden yararlanabildiğini belirten Aydın Bezikoğlu, birçok Kırım Tatar gencinin İstanbul'da bazı işleri denedikten sonra Avrupa’daki fırsatların daha iyi olduğunu görerek Avrupa’ya göç ettiğine dikkat çekti.

Bununla birlikte İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü Türk Soylular Özel Ofisinin göçmenlik konusunda oldukça açıklayıcı bir internet sayfasının bulunduğunu kaydeden Aydın Bezikoğlu, Kırım Tatar kuruluşlarının kısa veya uzun süreli oturum belgesi alma ve Türkiye'de üniversite okuma konularında ayrı bir internet sayfası açmasının da olumlu bir katkı sağlayabileceğini ifade ederek “Bu konuda Kırım’dan ve Ukrayna’dan birçok kişi bize kişisel olarak ulaşıyor.” dedi.

Öte yandan Ukraynalı göçmenlerin Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) ve Kanada'da bile durumlarından oldukça şikâyetçi olduğunu, bunun sebebinin ise Türkiye’deki gibi uzun dönem ikamet hakkına sahip olmamaları ve durumlarının belirsizliği olduğunu kaydeden Aydın Bezikoğlu, “Diğer bir yandan Avrupa'da bunca imkan varken gitmeyip de Türkiye’de kalmak isteyen göçmenler, diasporayı güçlendirme potansiyeline sahiptir ve bizim için kazanç olur. Bu konuda diaspora kuruluşları yardımları artırabilir ve iş bulabilirler ama Türkiye'de işsizlik ve ekonomik sıkıntı mâlum. Vatandaş olan Ahıska Türklerinin de sorunlarının bitmediğini, iş ve geçim konusunda zorluklar yaşadıklarını biliyoruz. Hatta kimileri tekrar Ukrayna’ya dönmek istiyor.“ değerlendirmesini yaptı.

GÖÇMENLERE SAĞLANAN YARDIMININ YETERSİZLİĞİ, RUS YANLILARININ SÖMÜRÜSÜNE DAVETİYE ÇIKARIYOR

Öte yandan Türk soyluların Türkiye'ye göçüyle, geçmişte hangi coğrafyada olursa olsun geride kalanların daha büyük zorluklara ve zulümlere maruz kaldığını kaydeden Aydın Bezikoğlu; Dobruca’dan Türkiye’ye göçle Romanya’daki Tatar toplumunun, Bulgaristan’dan Türkiye’ye göç sonucu ise Bulgaristan’daki Türk toplumunun zayıfladığını hatırlattı.

Ayrıca Bulgaristan’da Türklerin kalması durumunda büyük ihtimalle Bulgaristan nüfusunun çoğunluğunu oluşturacağını bildiren Aydın Bezikoğlu, “Kırım’dan göçler sonucunda geride Rus sömürgeciliğine daha çok maruz kalacak bir toplum bıraktık. O sebeple kısa vadeli kişisel çıkarlar yerine toplumsal çıkarlarımızı öncelemeliyiz. Bunula birlikte diasporanın gelen göçmenlere yardımının yeterli olmaması, kimi Rus yanlısı odakların bu durumu sömürmesine sebebiyet verecektir.” dedi.

GÜÇLÜ UKRAYNA’NIN İNSAN KAYNAKLARINA, GÜÇLÜ KIRIM’IN İSE GÜÇLÜ UKRAYNA’YA İHTİYACI VARDIR

Aydın Bezikoğlu, son olarak şu ifadelere yer verdi:

Türkiye göç politikasını kimi Avrupa devletleri gibi Ukrayna’nın insan potansiyelini emmek üzerine kurmamalıdır ve Suriyeliler gibi tüm Ukraynalıların vatanlarına geri dönmesi için şartları hazırlamalıdır. Ukrayna da Kırım Tatarlarının göçünü kendisi için potansiyel olarak baş ağrısı olabilecek bir topluluktan kurtulmak olarak değerlendirmemelidir. Kırım Tatarlarının sayısının Ukrayna’da çok olması Ukrayna’nın Kırım’ı elde etmek için en büyük kozudur. Bugün tam tersi KTMM’nin ve diaspora kuruluşlarının siyaseti, Ukrayna’nın 2014 sonrası ortaya çıkan ve hangi etnik gruptan gelirlerse gelsinler, tüm mültecilerini geri döndürmek ve geri dönmeleri için şartları yaratmak olmalıdır. Güçlü Ukrayna’nın insan kaynaklarına, güçlü Kırım’ın ise güçlü Ukrayna’ya ihtiyacı vardır.

KTMM BAŞKANI REFAT ÇUBAROV, MESAJINDA HANGİ İFADELERE YER VERMİŞTİ?

Resmî sosyal medya hesabından konuya dair bir paylaşım yapan Çubarov, bir sosyal medya platformunda Kırım Tatarlarının göç etmesini teşvik eden bir girişim grubunun kurulduğunu ve 10 bin üye hedeflediklerini öğrendiklerini kaydetmişti.

Çubarov, kısa sürede bin üyeye ulaşan grupta bir üyenin “Bu girişim Meclis (KTMM) ile koordine edildi mi?” sorusuna grup yetkilisinin, “Bu, Meclisin girişimi değil; ancak Refat Aga ile kısa bir görüşme yapıldı, kendisi herhangi bir itirazda bulunmadı.” yanıtını verdiğini ancak bu iddianın kesinlikle doğru olmadığının altını çizmişti.

"YAŞASAYDI BU FİKRİ İLK TEBRİK EDEN STALİN OLURDU!"

Kırım Tatarlarının Rus işgali nedeniyle vatanlarından koparıldığını ve nihai hedeflerinin vatan Kırım’a geri dönmek olduğunu bir kez daha anımsatan Çubarov, Kırım Tatarlarının göç ettirilmesi ve Türk vatandaşlığı almaları fikrini konusunda ise “Kısaca söylemek gerekirse, eğer II. Katerina ya da Stalin bugün hayatta olsalardı, bu fikri ortaya atanları ilk tebrik edenler arasında yer alırlardı.” şeklinde konuşmuştu.