Kırım Tatarları Sergisi'nde tarihî hafıza ve direniş vurgusu

Fatma Nur Sarıcaoğlu

QHA/Ankara

“Kırım Tatarları Sergisi” 20 Mayıs 2026 tarihinde Ankara Zafer Çarşısı Güzel Sanatlar Galesi’nde ziyaretçilere kapılarını açtı. Kırım Derneği öncülüğünde Kırım Vakfı, Dilde, Fikirde, İşte Birlik Federasyonu (DİLFED), Ankara Ukrayna Derneği, Türkiye-Ukrayna Dostluk Derneği, Şefika Gaspıralı Uluslararası Kadın Birliği ve Emel Kırım Vakfı iş birliğinde düzenlenen serginin açılış töreni yoğun ilgi ile gerçekleşti.

Serginin açılış konuşmaları, DQTK Genel Sekreteri ve Kırım Derneği Genel Başkanvekili Av. Namık Kemal Bayar tarafından gerçekleştirildi.

Bayar, 18 Mayıs 1944’ün Kırım Tatar tarihinin en acı günlerinden biri olduğunu belirterek, yaklaşık 430 bin Kırım Tatarının Sovyet askerleri tarafından gece yarısı evlerinden alınarak hayvan vagonlarıyla Türkistan, Sibirya ve Ural bölgesine sürgün edildiğini söyledi.

Sürgün edilenlerin yaklaşık yüzde 46’sının sürgün sürecinde ve takip eden ilk yıl içerisinde hayatını kaybettiğini ifade eden Bayar, erkeklerin büyük bölümünün o dönemde Kızıl Ordu saflarında savaşta bulunduğunu, sürgüne daha sonra ordudan dönen yaklaşık 50 bin Kırım Tatar askerinin de katıldığını kaydetti.

Sergide Kırım Hanlığı dönemine ait eserlerden başlayarak Kırım Tatar millî aydınlanma hareketi, demokratikleşme süreci ve sürgün yıllarına ilişkin fotoğraf ve görsellerin yer aldığını belirten Bayar, Sovyet yönetiminin Kırım Tatar halkını yalnızca sürgün etmekle kalmayıp arşivleri ve tarihî hafızayı da yok etmeye çalıştığını vurguladı.

Bayar, sergide ayrıca 1980’li yılların sonlarından itibaren Kırım Tatarlarının sürgünden ana yurtlarına dönüş mücadelesi ile kültürel yeniden diriliş sürecini anlatan çalışmaların da bulunduğunu ifade etti.

2014 yılında Kırım’ın Rusya tarafından işgal edilmesinin ardından Kırım Tatarlarına yönelik baskıların yeniden arttığını dile getiren Bayar, bugün Rus hapishanelerinde tutulan Kırım Tatar siyasi tutsaklara ilişkin fotoğrafların da sergide yer aldığını söyledi.

Etkinliğin hazırlanmasında emeği geçen dernek üyeleri ve destekçilere teşekkür eden Bayar, katılımcıları sergiyi gezmeye davet etti.

Sergide Kırım Hanlığı dönemine ait tarihî eserler ve geleneksel Kırım Tatar kıyafetleri yer aldı.

Kırım Tatar millî aydınlanma hareketine ilişkin fotoğraf ve belgeler sergilendi.

18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı’nı anlatan görseller ziyaretçilerle buluşturuldu.

Kırım Tatarlarının sürgünden ana yurda dönüş mücadelesini yansıtan çalışmalar sergide yer aldı.

2014 Rus işgali sonrası baskıya maruz kalan Kırım Tatar siyasi tutsaklara ilişkin fotoğraflar sergilendi.

Sergi, 22 Mayıs 2026 tarihine kadar ziyaretçilerini ağırlamaya devam edecek.