AB’den Rusya’ya yeni yaptırım hamlesi: 20. paket yürürlükte

Avrupa Birliği (AB) Konseyi, 23 Nisan 2026 tarihinde Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını destekleyen kilit sektörleri hedef alan, son iki yılın en geniş kapsamlı kısıtlama paketi olan 20. yaptırım paketini kabul etti. 120 bireysel ve çok sayıda ekonomik maddeyi içeren paket, özellikle "gölge filo" ve enerji lojistiğine ağır darbeler indiriyor.

ENERJİ VE DENİZ TİCARETİNE KISKAÇ

AB Konseyi basın servisinden yapılan açıklamaya göre, yeni yaptırım paketi, Rusya’nın enerji sektöründeki hem üretim hem de işleme segmentlerini kapsayan 36 yeni maddeyi devreye soktu. Rus petrolünün tavan fiyat mekanizmasını delmek için kullandığı "gölge filo"ya yönelik baskılar artırılarak, 46 gemi daha liman girişi ve denizcilik hizmetleri yasağı kapsamına alındı; böylece yaptırım listesindeki toplam gemi sayısı 632’ye ulaştı. Ayrıca, petrol tankerlerinin satışında zorunlu "durum tespiti" getirilerek Rusya’nın filosunu genişletmesi zorlaştırıldı. LNG (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz) sektöründe ise Rus buz kırıcılarına hizmet yasağı getirilirken, 2027 yılından itibaren AB terminallerinin Rus şirketlerine hizmet vermesi tamamen yasaklanacak.

FİNANSAL SİSTEM VE DİJİTAL VARLIKLAR HEDEFTE

Rusya’nın uluslararası finans sistemine erişimini kısıtlamayı sürdüren AB, 20 Rus bankasıyla işlem yapılmasını yasakladı. Yaptırımları delmeye yardımcı olan üçüncü ülkelerden dört finans kuruluşu da listeye eklendi. Finansal teknolojiler alanında ise Rusya’nın yaptırımlardan kaçmak için kullandığı RUBx kripto para birimiyle operasyonlar, dijital ruble desteği ve Rus acenteleriyle yapılan takas işlemleri yasak kapsamına alındı.

ASKERİ SANAYI VE KÜRESEL TEDARİK ZİNCİRİ

Rus askerî-sanayi kompleksine yönelik yaptırımlar, insansız hava araçları (İHA) üretimi başta olmak üzere askeri ürün imalatıyla bağlantılı 58 şirket ve şahsı kapsayacak şekilde genişletildi. AB, Rusya’nın kritik teknolojilere erişimini engellemek için Çin, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Özbekistan, Kazakistan ve Belarus merkezli 16 şirkete çift kullanımlı ürün tedariği nedeniyle yaptırım uygulama kararı aldı. Ayrıca, Çin (Hong Kong dâhil), Türkiye ve BAE’de bulunan ve Rusya'ya hassas ürünler sağlayan 60 şirkete yönelik ihracat kısıtlamaları sıkılaştırıldı.

ÜÇÜNCÜ ÜLKELERE İLK KEZ “YENİDEN İHRACAT” ENGELİ

Yaptırım paketinde dikkat çeken bir ilk olarak, Kırgızistan’a yönelik CNC tezgahları ve radyo ekipmanları ihracatı, bu ürünlerin Rusya’ya yeniden ihraç edilme riski nedeniyle yasaklandı. Bu adım, AB’nin yaptırım delme mekanizmalarına karşı kullandığı yeni bir enstrüman olarak öne çıktı. Ticari kısıtlamalar kapsamında laboratuvar camlarından kimyasallara kadar 360 milyon avro değerinde ihracat yasağı eklenirken, Rusya’dan hammadde ve metal ithalatına yönelik 570 milyon avroluk yeni kısıtlamalar getirildi.

BELARUS’A YÖNELİK SERTLEŞEN TUTUM

Rusya’nın saldırganlığındaki rolü nedeniyle Belarus üzerindeki baskı da artırıldı. Belarus askerî sanayisiyle bağlantılı üç kuruluşa yeni yaptırımlar uygulanırken, ilk kez bir Çin devlet şirketi Belarus askerî ürünlerinin üretimine katıldığı gerekçesiyle yaptırım listesine alındı. Belarus’a yönelik ticaret, kripto para ve siber güvenlik kısıtlamaları Rusya ile benzer seviyeye getirilirken, yaptırım rejiminin süresi 28 Şubat 2027 tarihine kadar uzatıldı.