Naftogaz'ın 4,22 milyar dolarlık "Kırım" alacağı: Norveç, Ukrayna'nın tazminat alacağına karşılık Rus gemisine el koydu

Norveç, Rusya’nın 2014 yılında Kırım’ı işgal etmesinin ardından Ukraynalı enerji şirketi Naftogaz’ın bölgedeki varlıklarına el koyması nedeniyle hükmedilen 4,22 milyar dolarlık tazminatın tahsili kapsamında Rusya’ya ait bir gemiye el koydu.

Norveç makamları ve Naftogaz’ın avukatlarının çarşamba günü yaptığı açıklamaya göre, Professor Molchanov adlı Rusya’ya ait ticari yolcu gemisi, Norveç’in Arktik bölgesindeki Svalbard takımadaları açıklarında Norveç Sahil Güvenlik ekipleri tarafından el konuldu. Geminin el konulması öncesinde yaklaşık 24 saat süren bir bekleyiş yaşandığı belirtildi.

Naftogaz’ı temsil eden ABD merkezli hukuk firması Covington, geminin Rusya’nın Barentsburg yerleşimine doğru seyir hâlinde olduğunu ve şirketin avukatlarının geminin Svalbard’a varacağını önceden tespit ederek Norveç mahkemesine başvurduğunu açıkladı.

NAFTOGAZ RUSYA’DAN 4,22 MİLYAR DOLAR TALEP EDİYOR

Naftogaz, Rusya’nın Kırım’ı işgal etmesinin ardından Ukrayna şirketine ait bölgedeki mülk ve varlıklara el koyması nedeniyle 2016 yılından bu yana uluslararası hukuk yoluyla tazminat talep ediyor.

Lahey’deki bir tahkim mahkemesi, Nisan 2023’te Rusya’nın Naftogaz’a 4,22 milyar dolar tazminat ödemesine hükmetti. Bu miktara faiz ve yasal masrafların da eklenmesi gerekiyor.

Ancak Moskova, söz konusu tahkim kararına bugüne kadar uymadı ve tazminatı ödemedi.

Naftogaz Vekili Üst Yöneticisi Sergii Fedorenko, Rusya’nın uluslararası tahkim kararını uygulamayı reddederek sorumluluktan kaçamayacağını belirtti. Fedorenko, şirketin Rusya'nın elindeki varlıklar üzerinden tazminatın tahsil edilmesi için hukuki mücadelesini sürdüreceğini ifade etti.

RUSYA KARARI “KORSANLIK” OLARAK NİTELENDİRDİ

Rusya ise Norveç’in gemiye el koymasına tepki gösterdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Rusya'nın propaganda ve dezenformasyon ajansı TASS'a yaptığı açıklamada Norveç’in eylemini “korsanlık” olarak nitelendirdi.

Moskova daha önce de Naftogaz’ın farklı ülkelerde Rus varlıklarına yönelik el koyma girişimlerine karşı çıkmış ve bu süreçlerin hukuki dayanağını kabul etmediğini açıklamıştı.

Naftogaz ise Rusya’nın tahkim kararına uymaması nedeniyle farklı ülkelerde Rus varlıklarının tespit edilmesi ve bunların tazminatın tahsilinde kullanılması için çalışmalar yürütüyor.

RUS VARLIKLARI FARKLI ÜLKELERDE HEDEFTE

Ukraynalı şirket, tazminat kararının uygulanması amacıyla ABD, Fransa, Birleşik Krallık ve Finlandiya başta olmak üzere birçok ülkede hukuki süreç başlattı.

Finlandiya'da da Rusya'ya ait yaklaşık 4,25 milyar dolarlık varlıkların Naftogaz'ın tazminat talebi kapsamında ele geçirilmesine yönelik süreç yürütülüyor. Rusya, Finlandiya'daki işlemlere de itiraz ediyor ve kendisine gerekli bildirimlerin yapılmadığını savunuyor.

Naftogaz, Rusya'nın farklı ülkelerdeki varlıklarını takip etmeye devam edeceğini belirterek, tahkim kararında hükmedilen tazminatın kendisine ve Naftogaz Grubu bünyesindeki diğer şirketlere ödenmesine kadar hukuki girişimlerin sürdürüleceğini açıkladı.

PROFESSOR MOLCHANOV İÇİN ZORUNLU SATIŞ GÜNDEMDE

Naftogaz'ın avukatlarının aylardır Professor Molchanov gemisinin hareketlerini takip ettiği belirtildi. Geminin Svalbard'a geleceğinin tespit edilmesinin ardından Norveç mahkemesine başvurularak geminin tutuklanması ve daha sonra zorunlu satış yoluyla tazminatın tahsil edilmesi talep edildi.

Nord-Troms ve Senja Bölge Mahkemesi, pazartesi günü başvuruyu kabul etti. Mahkeme kararında Svalbard Valiliği'nden geminin alıkonulmasını sağlaması, gemiyi gözetim altında tutması ve bulunduğu bölgeden ayrılmasını engellemesi istendi.

Svalbard Valiliği de yaptığı açıklamada geminin ele geçirildiğini ve Svalbard'da tutulacağını doğruladı.

UKRAYNA’NIN RUS VARLIKLARINA YÖNELİK HUKUKİ MÜCADELESİ GENİŞLİYOR

Norveç'teki gelişme, Rusya'nın Ukrayna'da el koyduğu varlıklar nedeniyle ortaya çıkan tazminat kararlarının uygulanması konusunda Kıyiv'in uluslararası alanda yürüttüğü mücadelenin yeni bir aşamaya ulaştığını gösteriyor.

Ukrayna, Rusya'nın işgal ve ilhak politikaları nedeniyle zarar gören devlet kurumları ve şirketlerin tazminat taleplerini uluslararası mahkemeler ve ulusal hukuk sistemleri üzerinden tahsil etmeye çalışıyor.

Naftogaz'ın Rusya'ya karşı yürüttüğü süreç ise özellikle dikkat çekiyor. Şirket, Rusya'nın Kırım'daki varlıklarına el koyması nedeniyle kazandığı 4,22 milyar dolarlık tahkim kararını uygulamaya koymak için Rusya'nın farklı ülkelerde bulunan mal varlıklarını hedef alıyor.