NATO Genel Sekreter Yardımcısı ADF2026’da konuştu: Ukrayna-Rusya Savaşı bir uyanma çağrısıydı

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayesinde, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığının ev sahipliğinde ve "Yarını Tasarlarken Belirsizliklerle Baş Etmek" ana temasıyla küresel sistemdeki derinleşen krizlere çözüm aramak amacıyla düzenlenen 5. Antalya Diplomasi Forumu’nun (ADF2026) “Avrupa’nın Güvenliğini Sağlamak: NATO Ankara Zirvesi’ne Doğru Stratejik Birlik ve Yenilenme” paneli, 18 Nisan 2026 tarihinde düzenlendi.

Ukrayna-Rusya Savaşı’nın gündeme geldiği panelde; NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Şekerinska (Shekerinska), Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakan Yardımcısı Zeki Levent Gümrükçü, Letonya Dışişleri Bakanı Baiba Braze ve Litvanya Dışişleri Bakanı Kestutis Budrys yer aldı.

UKRAYNA-RUSYA SAVAŞI PANELİN ODAĞINDA OLDU

Ankara’da 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde düzenlenecek olan NATO Liderler Zirvesi, Ukrayna-Rusya Savaşı ve Avrupa’nın güvenlik gündemi panelin odağında olurken konuşmacılar, aynı zamanda Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) uzun vadeli angajmanını çevreleyen belirsizlikler ve Avrupa Birliği’nin (AB) stratejik özerklik hedefleri, caydırıcılık, yük paylaşımı ve kolektif savunma konuları başta olmak üzere dünya gündemi ele alındı.

“UKRAYNA-RUSYA SAVAŞI BİR UYANMA ÇAĞRISIYDI”

NATO Genel Sekreter Yardımcısı Şekerinska; Avrupa, ABD ve Kanada’nın NATO içerisindeki etkileşimlerine ve bu noktada ana güvenlik sorunlarının ele alındığına dikkat çekerek Ankara’daki NATO Zirvesi’nde söz konusu etkileşimin daha da güçleneceğini dile getirdi. “Ukrayna-Rusya Savaşı, bir uyanma çağrısıydı.” şeklinde konuşan Şekerinska, bu sürecin 2022 yılından çok daha önce, 2014 yılında başladığının altını çizdi. “Dünyanın eski hâline dönmesini bekleyemeyiz. Dünyaya da bakmak istediğimiz şekilde bakamayız. Çok daha güçlü bir jeopolitik rekabet dönemine hazırlanmaktayız. Bu dönemin ve daha dengesiz bir güvenlik ortamının ilk işareti Ukrayna-Rusya Savaşı’ydı. Orta Doğu’daki gelişmeler de ayrı bir işaretti. Savunma sanayinin ve NATO’nun daha etkin rol alması hususu tam da zamanında gündeme geldi.” şeklinde konuşan Şekerinska, NATO’nun sözleriyle aksiyonlarının yatırım, üretim ve Ukrayna-Rusya Savaşı konularında birbiriyle uyumlu ileriemesinin önemini dile getirdi.

Bununla birlikte NATO’nun tarih boyunca adaptasyon özelliğinin öne çıktığını vurgulayan Şekerinska, Avrupa’nın savunma alanında güçlenmesi için NATO içerisindeki bağların da aynı şekilde güçlenmesi gerektiğini ifade etti.

“Yalnızca ABD’ye sırtımızı dayayacağımız zamanlar geride kaldı. Çoğu müttefiklerimiz de yük paylaşma konusunda sorumluluk alabilecek maddi düzeyi olan ülkeler.” değerlendirmesini yapan Şekerinska, bunun yanı sıra Rusya’nın hava sahası ihlallerinde bulunduğunu da hatırlatarak savunma hususunda yapılacak yatırımların ve Ukrayna-Rusya Savaşı’ndan ders çıkarılması ve sahada deneyim elde eden Ukrayna’nın güvenlik konusundaki tartışmalara dâhil edilmesinin önemine vurgu yaptı.

“CAYDIRICILIK VE SAVUNMA İÇİN İHTİYACIMIZ OLABİLECEK HER YAPI MEVCUTTUR”

Dışişleri Bakan Yardımcısı Gümrükçü, NATO’nun güçlendirilmesi sürecinin “trajik bir gerçekliğe” kollektif bir yanıt olarak ele alınması gerektiğini belirtti.

“Güvenilir bir caydırıcılık ve savunma için NATO içerisinde ihtiyacımız olabilecek her yapı mevcuttur. Eğer NATO’yu veya ittifakı tekrar inşa etmekten bahsedersek bu işe yaramayacaktır. AB’nin bu noktada herhangi bir rolü olup olmayacağını soracak olursanız ben, bunu kesinlikle onaylıyorum; özellikle finansman ve regülasyon konusunda fakat burada karşıt bir durum vardır: AB, güvenlik ve savunma alanlarında ne yaparsa yapsın bu çalışmalar, büyük resmin bir parçası olmalıdır ve NATO içerisindeki çalışmalar adına tamamlayıcı bir rol oynamalıdır.” ifadelerini kullanan Bakan Yardımcısı Gümrükçü, finansman hususunda AB’nin üyelerinin kalkınma ve üretim süreçlerininin finansmanı, regülasyon hususunda ise AB’nin savunma ve savunma sanayi alanlarındaki regülasyon çerçevesinde kolaylaştırıcı bir rol alması noktalarına dikkat çekti.

Bakan Yardımcısı Gümrükçü, AB açısından bu konulardan ayrı olarak NATO’nun sorumluluğunda olan askerî alanlarda herhangi bir girişimde bulunmasının kollektif savunma çalışmaları açısından olumsuz sonuçlanacağını belirtti. Bakan Yardımcısı Gümrükçü, “Eğer AB’nin savunma alanındaki çalışmalarının arkasındaki hedef, Avrupa güvenliği ve Ukrayna için üretim yapmak olacaksa AB inisiyatiflerini yalnızca AB üyesi ülkeler ve AB menşeli şirketlere devretmek ve Birleşik Krallık ile Türkiye gibi savunma sanayi devlerini devre dışı bırakmak da pek mantıklı olmayacaktır.” şeklinde konuşarak bu tür bir yaklaşımın üretim süreçlerini daha uzun ve masraflı hâle getireceğini dile getirdi.

BAKAN BUDRYS, HAVA VE SINIR SAVUNMASININ ÖNEMİNİN ALTINI ÇİZDİ

Bakan Budrys, NATO Zirvesi’nin başarılı geçmesini beklediğini dile getirerek NATO içerisinde istikrarın sağlanması için müttefiklerin birbirine karşı dürüst olması gerektiğini vurguladı. Bakan Budrys, savunma sanayi alanının güçlendirilmesi ile ilerleme ve inovasyonun gerçekleştirilmesi ve zirvede insansız hava araçları (İHA) konusunun ele alınması gerektiğini ifade etti. Bununla birlikte hava ve sınır savunmasının öneminin altını çizen Bakan Budrys, gerçekçi bir yaklaşım edinilmesinin kritik olduğunu belirtti.

“UKRAYNALILARLA BİRLİKTEYİZ”

Öte yandan “Ukraynalılarla birlikteyiz.” Ifadelerini kullanan Bakan Baiba, Ukrayna-Rusya Savaşı konusunda sahada elde edilen deneyimden yararlanılması gerektiğini belirtti. Avrupalı müttefikler açısından yatırımın önemine dikkat çeken Bakan Baiba, Avrupalı müttefiklerin daha fazla sorumluluk alması gerektiğini bildirdi.