Kırım Tatar siyasi tutsaklar Asan Ahtemov ve Aziz Ahtemov 5 yıldır Rus esaretinde

Rus işgali altındaki Kırım’da 2021 yılında kurgulanan sözde “sabotaj” davası, Kırım Tatar halkına yönelik baskı ve zulmün en ağır örneklerinden biri olarak hafızalara kazındı. İşgalciler, işkenceyle alınan sahte ifadeler ve düzmece suçlamalarla Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Başkan Yardımcısı Nariman Celâl ile aktivistler Asan Ahtemov ve Aziz Ahtemov’u hedef aldı. Günümüzde Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi olarak görev yapan Nariman Celâl, 28 Haziran 2024 tarihinde gerçekleşen esir takasıyla hürriyetine kavuşsa da Asan ve Aziz Ahtemov, beş yıldır Rus esaretinde tutulmaya devam ediyor.

Ukrayna Cumhurbaşkanının Kırım Özerk Cumhuriyeti Temsilciliği, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Kırım Tatar aktivistler Asan Ahtemov ve Aziz Ahtemov’un 5 yıldır Rus esareti altında bulunduğunu hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:

3 Eylül, Kırım Tatar aktivistler Asan Ahtemov ve Aziz Ahtemov'un alıkonulmasının 5. yıldönümü.

2021 yılında Rus işgal güçleri onları işgal altındaki Kırım'da uydurma suçlamalarla alıkoydu. Asan ve Aziz işkence, fiziksel ve psikolojik baskı gördüklerini bildirdi.

İşgal mahkemesi Asan'ı 15 yıl, Aziz'i ise 13 yıl hapis cezasına çarptırdı. Şu anda Rus topraklarındaki cezaevlerinde yasa dışı olarak tutuluyorlar.

Rusya, Asan Ahtemov ve Aziz Ahtemov başta olmak üzere düzmece suçlamalarla mahkûm ettiği tüm aktivistler ve siyasi tutsakları derhal serbest bırakılmalıdır.

2021 yılında 3 Eylül akşam saatlerinde Rus işgal güçleri, KTMM Başkan Yardımcısı Nariman Celâl ile Kırım Tatar aktivistler Asan Ahtemov, Aziz Ahtemov, Eldar Odamanov ve Şevket Useinov’un evlerine baskın düzenlemişti. Evlerde yapılan aramalardan sonra Asan ve Aziz Ahtemov bilinmeyen bir yere götürüldü.

Alıkonulan Kırım Tatarlarının nerede tutulduğu bir buçuk gün boyunca gizlendi. Daha sonra sözde soruşturma görevlisi Vitaliy Vlasov, Avukat İslam Velilayev’e yaptığı açıklamada, beş kişinin FSB binasında tutulduğunu bildirdi.

ALIKONULAN KIRIM TATARLARINA İŞKENCE!

Kırım Tatarları Şevket Useinov ve Eldar Odamanov hakkında açılan idari davalar çerçevesinde 14 ile 15 gün tutuklama cezası kararı alındı. Öte yandan işgalciler günlerce Aziz ve Asan Ahtemov’un bağımsız avukatlarla görüşmesine izin vermedi. Avukat Ayder Azamatov, sonunda müvekkilleriyle görüşebildiğinde, Rus güçlerinin Kırım Tatarlarına ağır fiziksel ve psikolojik işkence uyguladığını açıkladı.

İŞGALCİ RUSYA’DAN SÖZDE SABOTAJ İDDİASIYLA KIRIM TATARLARINA BASKI

Rus istihbaratı, 7 Eylül 2021’de yaptığı açıklamada, Akmescit yakınlarındaki Anğara köyünde sözde bir “sabotaj eylemi” düzenlendiğini iddia etti. Güya bu eylemin Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Baş Müdürlüğü ve KTMM tarafından organize edildiği öne sürüldü. Ardından Rus propagandası, Ahtemov kardeşlerin “itiraf videolarını” yayımladı.

3 KIRIM TATARINA HAPİS CEZASI

İşgal altındaki Kırım’daki sözde Yüksek Mahkeme, 21 Eylül 2022’de Nariman Celâl hakkında 17 yıl, Asan Ahtemov hakkında 15 yıl, Aziz Ahtemov hakkında ise 13 yıl hapis cezası verdi. Memorial İnsan Hakları Merkezi üç ismi de siyasi tutsak olarak tanıdı.

NARİMAN CELAL ESİR TAKASIYLA SERBEST BIRAKILDI, AZİZ VE ASAN HALA ESİR

Yaklaşık üç yıl esir tutulan Nariman Celâl, 28 Haziran 2024’te Ukrayna ile Rusya arasındaki esir takasıyla serbest bırakıldı. Ancak Asan ve Aziz Ahtemov hâlâ Rus esaretinde bulunuyor.

Asan Ametov, Avdet gazetesinde gazeteci ve editör olarak çalışıyordu. Kırım Tatar milli hareketi aktivistiydi. Aziz Ahtemov Akmescit’te (Simferopol) bir araba tamircisi dükkânında çalışıyordu.

Asan Ahtemov'a göre işgalciler onu Kırım Tatar milli hareketine aktif olarak katıldığı ve Nariman Celâl ile olan dostluğu nedeniyle alıkoydu. Kırım Tatarlarının sosyal ve kültür etkinliklerine aktif olarak katılan Aziz Ahtemov ise Nariman Celâl'in komşusuydu.

“İŞGALCİLER AZİZ VE ASAN’I TESADÜF OLARAK SEÇMEDİ”

Esaretten kurtarıldıktan sonra Kırım Haber Ajansına (QHA) verdiği röportajda Nariman Celâl, Asan ve Aziz’in alıkonulmasını şu şekilde yorumladı:

Asan kendi kendine yetebilen bir aktivisttir... Halkını ve ülkesini seven gerçek bir vatanseverdir. Kendisiyle aynı görüşlere sahibiz. "Nefes" girişimi çerçevesinde birlikte bazı kamu projeleri üzerinde çalışmıştık. Benim çalıştığım Avdet gazetesinde o da çalıştı. Tesadüf şu ki, o ve ben herhangi bir siyasi eylem organize etmedik ama o bir aktivist. Aziz'le ise yakın ilişkim yoktu. Birbirimizi tanıyoruz, ailesini iyi tanıyorum. Biz komşuyuz, aynı köydeniz. Aziz vatansever bir adamdır, Kırım Tatar Bayrak Günü’nde düzenlediğimiz araç konvoyuna katılmıştı, bizimle birlikte Çatır Dağ’a çıkmıştı. Yani bu açıdan bakıldığında işgalcilerin seçimi kesinlikle tesadüf değildi.

2 KIRIM TATARI EVLERİNDEN BİNLECE KİLOMETRE UZAKLIKTA ALIKONULUYOR

Asan Ahtemov şu anda vatan Kırım’dan üç bin kilometre uzakta, Arhangelsk bölgesindeki Koryajma şehrinde bir hapishanede tutuluyor. Kuzeni Aziz Ahtemov ise evinden beş binden fazla kilometre uzakta, Altay bölgesindeki Rubtsovsk şehrindeki cezaevinde bulunuyor. Ağır cezaevi şartları nedeniyle ikisinin de sağlık durumları kötüleşti.

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı da defalarca uluslararası topluma çağrı yaparak, Aziz ve Asan Ahtemov dahil tüm Ukraynalı siyasi tutsakların acilen serbest bırakılmasını sağlamak için Rusya'ya uygulanan baskıyı artırılmasını istemişti.