Uluslararası hukuk devlerinden Kırım çağrısı: Avukatlara yönelik baskıları durdurun

Dünyanın önde gelen hukuk ve baro organizasyonları, Rus işgal güçlerinin Aralık 2025’te Ukrain ve Kırım Tatar siyasi tutsakları savunan avukatların ofisine düzenlenen baskınları ve ve işgal altındaki Kırım'da avukatlara yönelik devam eden sistematik zulmü ortak bir bildiriyle kınadı. Birleşik Krallık ve Galler Hukuk Cemiyeti ile Uluslararası Barolar Birliği gibi dev yapıların imzaladığı metinde, avukatlık mahremiyetinin ihlal edildiği ve hukukçuların hedef alındığı vurgulandı.

Kremlin rejimi kontrolündeki sözde Aşırılıkla Mücadele Merkezi görevlileri 11 Aralık 2025 tarihinde Kırım Tatar avukatlar; Edem Semedlyayev, Emil Kurbedinov, Nazim Şeyhmambetov, Elvina Semedlyayeva, Rustem Kyamilev ve Liliya Gemeci'nin ofisilerine baskın düzenledi. Uluslararası kuruluşlar, bu baskınlar sırasında avukatlık sırrı kapsamındaki belgelere el konulduğunu, ofislere erişimin engellendiğini ve arama kararlarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirtti.

Yayımlanan ortak bildiride, Kırım’daki avukatlara yönelik muamelenin hem uluslararası hukuka hem de Birleşmiş Milletlerin (BM) avukatların rolüne ilişkin temel ilkelerine aykırı olduğu ifade edildi. Bu baskıların tesadüfi olmadığını vurgulayan imza sahibi kuruluşlar şu ifadelere yer verdi:

İşgal altındaki Kırım'da avukatlara yönelik bu tür eylemler; insan hakları ve siyasi açıdan hassas davalar üzerinde çalışan hukuk profesyonellerinin müdahale ve tacizle karşı karşıya kaldığı daha geniş ve sistematik bir örüntünün parçasıdır. Raporlar, 2014 yılından bu yana Kırım'da en az 13 avukatın; keyfi aramalar, gözaltılar, idari tutuklamalar, para cezaları ve siyasi amaçlı barodan ihraçlar dahil olmak üzere Rus makamları tarafından taciz edildiğini göstermektedir.

Hedef alınan avukatların çalışma kabiliyetini engellemenin yanı sıra, bu sürekli baskılar Kırım'daki hukuk mesleği üzerinde genel bir 'caydırıcı etki' yaratmaktadır. Hukuk profesyonelleri arasında bir korku iklimi oluşturarak, hassas davaları üstlenmeye gönüllü olan avukat sayısını azaltmaktadır. Bu durum ise bireylerin hukuki yardıma erişimini kısıtlamakta ve adil yargılanma ile adalete erişim haklarını baltalamaktadır.

Hukuk örgütleri, işgalci yönetime çağrıda bulunarak hukukçuların üzerindeki baskının derhal durdurulmasını talep etti. Ayrıca bildiride öne çıkan talepler arasında, el konulan mesleki materyallerin iade edilmesi, avukatların mesleki haklarının geri verilmesi ve Kırım’daki tüm hukukçuların misilleme korkusu yaşamadan faaliyetlerini sürdürebileceği bir ortamın garanti altına alınması yer aldı.