TBMM Başkanı Kurtulmuş’tan Türk dünyasına birlik çağrısı: "Özbekistan ve Türkmenistan’ı TÜRKPA’da görmek istiyoruz"

Türk Devletleri Parlamenter Asamblesinin (TÜRKPA) 15. Genel Kurulu, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te başladı. Kırgızistan Parlamentosunun (Jogorku Keneş) ev sahipliğinde Irıs Ordo Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen toplantılara Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş da katıldı.

“Yapay Zekâ ve Teknolojik İlerleme Çağında Türk Dünyasında Parlamenter İş Birliği” temalı Genel Kurul öncesinde TÜRKPA Asamble Konseyi toplandı. Dönem Başkanı Kazakistan Kurultay Başkanı Aybek Dadebay’ın başkanlığındaki toplantıda, Kırgızistan Parlamentosu Başkanı Marlen Mamataliev, Azerbaycan Millî Meclisi Başkanı Sahiba Gafarova, Özbekistan Âli Meclisi Senato Başkanı Tanzila Narbayeva ve TÜRKPA Genel Sekreteri Ramil Hasan yer aldı.

“DAYANIŞMAMIZI SOMUT ADIMLARLA PEKİŞTİRMEK ORTAK BİR SORUMLULUK”

Konsey toplantısında konuşan Kurtulmuş, küresel dengelerin yeniden şekillendiği, çok merkezli ve çok kutuplu yeni bir dönemin başladığı değerlendirmesinde bulundu. Türkistan’dan Avrupa’ya uzanan Türk dünyasının yeni dünya sisteminde alternatif bir cazibe merkezi olmaya aday olduğunu belirten Kurtulmuş, “Böylesi bir dönemde ülkelerimizin geleceğe güvenle bakabilmesi, aramızdaki bağların ne ölçüde güçlendirildiğiyle yakından ilgilidir. İşbirliğimizi derinleştirmek ve dayanışmamızı somut adımlarla pekiştirmek hepimiz için ortak bir sorumluluk alanıdır.” dedi.

Bölgedeki kriz ve çatışmaların birlikte hareket etmenin önemini artırdığını vurgulayan Kurtulmuş, “Sahip olduğumuz tarihi birikim, insani bağlar ve potansiyelimiz geleceği birlikte şekillendirmek için hepimize fevkalade kıymetli imkanlar sunmaktadır. Türk dünyasının medeniyet iddiasını yeni başarılarla ileriye taşımak, bu büyük ailenin tüm mensuplarının katkısıyla mümkün olabilir.” ifadelerini kullandı.

ÖZBEKİSTAN VE TÜRKMENİSTAN’A TÜRKPA ÇAĞRISI

Türk dünyasının bilim, edebiyat ve düşünce alanındaki ortak mirasına dikkat çeken Kurtulmuş; Uluğ Bey, Fergani, Ali Kuşçu, Yunus Emre, Fuzuli, Yusuf Has Hacib, Farabi ve İbni Sina gibi isimleri hatırlattı.

Birlik anlayışının bütün Türk dünyasını kapsaması gerektiğini belirten Kurtulmuş, “Birliğimizin ufku, Türk dünyasının tamamını kapsayacak kadar geniş, hep birlikte ilerleme irademiz ise her bir mensubumuzu bu anlamlı yürüyüşe dahil edecek kadar güçlü olmalıdır. Bu meyanda, Özbekistan ve Türkmenistan'ın en kısa zamanda TÜRKPA çatısı altında yerlerini almalarını temenni ediyorum. İki kardeş ülkenin katılımı, parlamenter iş birliğimizi zenginleştirecektir.” diye konuştu.

Kurtulmuş, gözlemci üyeler Macaristan ve Türk dünyasının ayrılmaz parçası olarak nitelendirdiği Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) çalışmalara etkin katılımını da önemsediklerini ve desteklediklerini kaydetti.

“BİRLİK, BERABERLİK VE DAYANIŞMAMIZI EN ÜST SEVİYEYE ÇIKARMALIYIZ”

TÜRKPA’nın Türk dünyası parlamentolarını buluşturan önemli bir kurum olduğunu vurgulayan Kurtulmuş, mevcut kazanımların korunması ve yeni çalışma alanlarının oluşturulması gerektiğini söyledi.

Kurtulmuş, “Bu potansiyeli hayata geçirmek için her şeyden önce birlik, beraberlik ve dayanışmamızı en üst seviyeye çıkarmalıyız. Bununla birlikte, kurumsal kapasitemizi geliştirmek, faaliyetlerimizin kapsamını genişletmek ve parlamentolarımız arasındaki bağları daha da güçlendirmek önemlidir.” değerlendirmesinde bulundu.

Alınan kararların somut sonuçlara dönüşmesi için sekretaryanın ve kurumsal yapının güçlendirilmesi gerektiğini belirten Kurtulmuş, “Kuruluşundan bu yana önemli mesafeler kateden TÜRKPA'nın biriktirdiği tecrübeyi kalıcı bir yetkinliğe dönüştürmek, hepimizin ortak sorumluluğudur.” dedi.

ANKARA’DA “DİLDE, FİKİRDE, İŞTE BİRLİK” VURGUSUYLA ZİRVE

Türkiye’nin 29-30 Ekim 2026 tarihlerinde Ankara’da “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) 13. Zirvesi’ne ev sahipliği yapacağını hatırlatan Kurtulmuş, bu ifadenin yalnızca bir slogan değil, benimsenmesi gereken ortak bir hedef olduğunu vurguladı.

Kurtulmuş ayrıca, 12 Kasım 2026’da TBMM’de “Türk İş Birliği Vizyonu ve Gençlerin Rolü” başlıklı sempozyum düzenleneceğini belirterek Türk dünyası parlamentolarından genç milletvekillerini etkinliğe davet etti.

“DAYANIŞMAYI BARIŞA HİZMET EDEN ORTAK BİR İRADEYLE İLERİYE TAŞIYACAĞIZ”

Türk dünyasında huzur, istikrar ve refahın güçlenmesi için çalışmayı sürdüreceklerini belirten Kurtulmuş, “TÜRKPA bünyesinde geliştirdiğimiz dayanışmayı, bölgemizde ve dünyada barışa hizmet eden ortak bir iradeyle ileriye taşıyacağız. TBMM olarak, TÜRKPA'nın gelişmesine ve parlamentolarımız arasındaki dayanışmanın güçlendirilmesine katkıda bulunmayı kararlılıkla sürdüreceğiz.” ifadelerini kullandı.

DÖNEM BAŞKANLIĞI KIRGIZİSTAN’A GEÇTİ

Kurtulmuş, TÜRKPA Dönem Başkanlığını devralan Kırgızistan Parlamentosu Başkanı Mamataliev’i tebrik ederken, görevi devreden Kazakistan Kurultay Başkanı Dadebay’a çalışmaları için teşekkür etti.