Bakan Fidan açıkladı: "Karadeniz’in güvenliği için taraflara teklif sunduk"

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ukrayna-Rusya Savaşı’nın sona erdirilmesine yönelik bazı girişimlerin devam ettiğini ancak mevcut koşullarda bu girişimlerin kalıcı sonuç üretmesinin zor göründüğünü söyledi. Fidan, buna rağmen barış çabalarının sürdürülmesi ve ümidin kaybedilmemesi gerektiğini vurguladı.

Fidan, NTV yayınında Türkiye ve dünya gündemindeki gelişmeleri değerlendirdi. Ukrayna’daki savaşın giderek daha yıkıcı bir hâl aldığını belirten Fidan, tarafların savaşın ortaya çıkardığı yıkımı daha fazla dikkate alarak çatışmaların sona erdirilmesine yönelik ortak bir zeminde buluşması gerektiğini ifade etti.

“DAHA FAZLA BİRBİRİMİZİ YOK ETMENİN ÖNÜNE Mİ GEÇECEĞİZ?”

Fidan, savaşın taraflar açısından giderek daha ağır sonuçlar doğurduğuna dikkat çekerek, önlerinde iki farklı yaklaşım bulunduğunu belirtti.

Savaşın yıkıcılığının bütün taraflar tarafından yeterince görülmesi durumunda çatışmaların kendi kendine sönümlenmesine mi izin verileceği, yoksa daha fazla yıkım yaşanmadan makul bir noktada uzlaşma yoluna mı gidileceği sorusunun önem taşıdığını dile getiren Fidan, Türkiye’nin taraflara bu yaklaşımı anlatmaya çalıştığını söyledi.

Fidan, “Şimdi savaşın yok ediciliğini bütün tarafların yeter miktar tanıyıp artık kendi kendine sönümlenen bir savaşa mı gideceğiz? Zaten bu sonuca gideceğimiz belli, yok etme savaşı içerisindeyiz. Yoksa arada bir makul yerde buluşup daha fazla birbirimizi yok etmenin önüne mi geçelim diyeceğiz. Şimdi bu psikolojinin var olduğunu biz taraflara anlatmaya çalışıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Fidan, Ukrayna’daki savaşın zaman içerisinde farklı aşamalardan geçtiğini belirterek, savaşın 2023’e kadar daha çok klasik savaş niteliğinde olduğunu ifade etti.

2023’ten 2025’e kadar olan dönemde çatışmaların yıpratma savaşına dönüştüğünü belirten Fidan, bu süreçte ağırlıklı olarak cephede karşı karşıya gelen askerlerin birbirlerini etkisiz hâle getirmeye çalıştığını söyledi.

Fidan, 2025’ten sonra ise savaşın niteliğinin daha da değiştiğini belirterek, çatışmaların “yıpratmadan yok etmeye” doğru evrildiğini ifade etti.

ENERJİ VE ULAŞTIRMA ALTYAPILARI DA HEDEFTE

Fidan, savaşın son dönemde yalnızca cephedeki askerî unsurlarla sınırlı kalmadığını, sivil hayatı doğrudan etkileyen altyapıların da hedef alındığını söyledi.

Özellikle enerji ve ulaştırma altyapıları ile ticari alanların saldırıların hedefi hâline geldiğini belirten Fidan, bu durumun sivil yaşamı giderek daha zorlaştırdığına dikkat çekti.

Fidan, savaşın bu şekilde devam etmesinin toplum üzerindeki yıkıcı etkisinin arttığını belirterek, “Bu yok etmenin önüne geçmek lazım.” dedi.

“KARADENİZ’DE TAHIL GÜVENLİĞİ İÇİN TARAFLARA TEKLİF SUNDUK”

Fidan, Ukrayna-Rusya Savaşı’nın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerin yanı sıra Karadeniz’de güvenliğin sağlanması ve tahıl sevkiyatının sürdürülmesi için de çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Fidan, tarafların kendi dayanıklılıklarını ortaya koyarak çatışmada “kim önce gözünü kırpacak, kim önce vazgeçecek” noktasına geldiğini belirterek, savaşın bu aşamaya gelmesine gerek olmadığını ifade etti. Fidan, ilgili devletlerle görüşülerek ara formüller üretilmeye çalışıldığını söyledi.

Karadeniz’in savaşın genel seyri açısından önemli bir mesele olduğunu belirten Fidan, Türkiye açısından bölgedeki ticaretin büyük önem taşıdığını vurguladı.

Fidan, savaş nedeniyle gemilerin ve iş insanlarının olumsuz etkilendiğini belirterek, bunun yanı sıra Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen tahıl sevkiyatının küresel gıda güvenliği açısından kritik olduğunu söyledi.

Özellikle hasat döneminde tarlalardan toplanan tahılın dünya pazarlarına ulaştırılamaması hâlinde birçok ülkede gıda güvenliği sorunlarının ortaya çıkabileceğine dikkat çekti.

Türkiye’nin daha önce Karadeniz’de tahıl sevkiyatının güvenli şekilde gerçekleştirilmesine yönelik bir anlaşmanın hayata geçirilmesinde rol oynadığını hatırlatan Fidan, anlaşmanın daha sonra bozulduğunu söyledi.

Fidan, son dönemde ise tarafların birbirlerinin deniz unsurlarına ve limanlarına yönelik saldırılarının arttığını söyledi. Fidan, “Şimdi birbirlerine çok dokunuyorlar. Özellikle limanları vuruyorlar, bütün deniz hareketliliğini vuruyorlar.” dedi.

Fidan, Türkiye’nin hem Rusya hem de Ukrayna tarafına Karadeniz’deki sorunların aşılmasına yönelik bir teklif sunduğunu açıkladı.

Taraflardan gelen yanıtların değerlendirildiğini belirten Fidan, süreci bir noktaya taşımaya çalıştıklarını söyledi. Ancak tarafların daha önceki anlaşmanın uygulanmasından çıkardıkları dersler nedeniyle bazı taleplerinin ve pozisyonlarının bulunduğunu, bunların uzlaştırılmasının kolay olmadığını ifade etti. Fidan, tarafların taleplerinin ayrıntılarını açıklamanın doğru olmayacağını belirtti.

“RUSYA’NIN PERSPEKTİFİNİ BİZE İLETTİ”

Fidan, Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak’ın geçen cuma günü Türkiye’ye geldiğini ve görüşmeler gerçekleştirdiklerini aktardı.

Novak’ın, Karadeniz’deki sorunun çözümüne yönelik Rusya’nın perspektifini Türkiye’ye ilettiğini belirten Fidan, elde edilen verilerin Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a da sunulduğunu ifade etti.

“ÖNCELİĞİMİZ TAHILIN KARADENİZ’DEN DÜNYA PİYASALARINA ULAŞMASI”

Fidan, “İnşallah birinci öncelikli olarak bu tahılın çıkartılması Karadeniz’den, bu dünya piyasalarına bunun gitmesi lazım.” ifadelerini kullandı.

Dışişleri Bakanı Fidan, Karadeniz’deki güvenliğin sağlanması ve tahıl sevkiyatının yeniden güvence altına alınmasının öncelikli konular arasında bulunduğunu belirtti.

Fidan, özellikle Afrika ülkeleri ve Mısır başta olmak üzere birçok ülkenin Karadeniz üzerinden sevk edilen tahıla ihtiyaç duyduğunu ifade etti.

Fidan, enerji ticaretinde ise Rusya’nın ağırlıklı olarak ihracatçı konumunda olduğunu belirterek, bu alanda da aşılması gereken bazı zorluklar bulunduğunu söyledi.