Türk dünyası Ankara’da buluşuyor: TDT Zirvesi’nin gündeminde neler var?

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) liderleri, “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla Ankara’da bir araya gelecek. Türkiye’nin ev sahipliğinde 29-30 Ekim’de düzenlenecek 13. TDT Zirvesi’nde, Türk devletleri arasındaki dayanışmanın ve somut iş birliğinin geliştirilmesine yönelik adımlar ele alınacak.

Anadolu Ajansının (AA) derlediği bilgilere göre, zirve programı kapsamında Dışişleri Bakanları Konseyi 29 Ekim’de toplanacak. Devlet başkanlarının katılacağı zirve toplantısı ise Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde 30 Ekim’de gerçekleştirilecek.

TÜRKİYE DÖNEM BAŞKANLIĞINI DEVRALACAK

Zirvede Türkiye, TDT Dönem Başkanlığını Azerbaycan’dan devralacak. Liderlerin, Teşkilatın kurumsal yapısını güçlendirmeye ve iş birliğini derinleştirmeye yönelik karar ve belgelerin yanı sıra Ankara Bildirisi’ni de kabul etmesi öngörülüyor.

Görüşmelerde Türk Dünyası 2040 Vizyonu doğrultusunda yürütülen çalışmaların değerlendirilmesi bekleniyor. Siyasi ilişkiler, ticaret, yatırım, enerji, ulaştırma, dijital dönüşüm ve kültürel iş birliği başlıklarının yanı sıra bölgesel ve uluslararası gelişmeler de gündeme gelecek.

ORTA KORİDOR VE TİCARETİN ÖNÜNDEKİ ENGELLER ELE ALINACAK

Zirve kapsamında Türk iş dünyasının da çeşitli etkinliklerde buluşması bekleniyor. Orta Koridor’un geliştirilmesi, sınır geçişlerinin kolaylaştırılması, gümrük işlemleri ve lojistik maliyetler, iş dünyasının görüşmelerinde öne çıkacak.

Türk dünyasının ekonomik bütünleşmesi açısından önem taşıyan ulaştırma bağlantıları arasında Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu Hattı da yer alıyor. Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov’un ise 30 Ekim’de Türk iş dünyası temsilcileriyle bir araya gelmesi planlanıyor.

DİJİTAL EKONOMİDEN ORTAK TARIM VERİ PLATFORMUNA

TDT bünyesindeki Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması ile e-ticaretin, dijital hizmetlerin ve sınır ötesi veri temelli ekonomik faaliyetlerin kolaylaştırılması hedefleniyor. Türkiye, haziran ayında anlaşmaya ilişkin iç onay sürecini tamamlayarak Azerbaycan ve Özbekistan’ın ardından bu adımı atan 3. ülke olmuştu.

Dijitalleşme çalışmalarının tarıma da taşınması amaçlanıyor. Üye devletler arasında veri paylaşımını ve akıllı tarım uygulamalarını destekleyecek “TDT Dijital Tarım Veri Platformu” projesi, ortak çalışmalar arasında bulunuyor.

UZAY ALANINDA ORTAK KÜP UYDU PROJESİ

Türk devletlerinin teknoloji alanındaki ortaklıkları uzay çalışmalarını da kapsıyor. Son olarak 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nde (IAC 2026), TDT koordinasyonunda yürütülen ortak küp uydu projesindeki iş birliğinin devamını sağlayacak çerçeve anlaşma imzalandı.

Ankara Zirvesi’nde, bu girişimlerin de içinde bulunduğu öncelikli faaliyet alanlarında kaydedilen ilerlemelerin değerlendirilmesi bekleniyor.

TÜRKİYE’NİN 4 ÜYEYLE TİCARETİ 17 MİLYAR DOLARA YAKLAŞTI

Türkiye’nin TDT’ye tam üye Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan ile ticareti son yıllarda büyüdü. 4 ülkeyle 2021’de toplam 10,4 milyar dolar olan ticaret hacmi, 2025’te 16,9 milyar dolara ulaştı.

Türkiye, geçen yıl bu ülkelere 9,6 milyar dolarlık ihracat yaparken 7,3 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirdi. İhracatta 3,2 milyar dolarla Kazakistan ilk sırada yer aldı. Kazakistan’ı 3 milyar dolarla Azerbaycan, 2,1 milyar dolarla Özbekistan ve 1,3 milyar dolarla Kırgızistan izledi.

2026’nın ilk 8 ayında ise Türkiye’nin söz konusu ülkelere ihracatı 6,1 milyar dolar, ithalatı 5,4 milyar dolar oldu. Böylece bu dönemdeki ticaret hacmi yaklaşık 11,5 milyar dolara ulaştı.

TDT’de tam üyelerin yanı sıra Türkmenistan, Macaristan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) gözlemci ülke, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı ise gözlemci kuruluş statüsünde yer alıyor.