Ukrayna Büyükelçisi Celal, EFJ'nin Ankara toplantısında Kırım'daki baskıları anlattı: "İşgal askerle değil, bilginin kontrolüyle başlar!"

Hâlihazırda Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi olan eski Kırım Tatar siyasi tutsak Nariman Celâl, Avrupa Gazeteciler Federasyonunun (EFJ) Ankara’da düzenlenen Yıllık Genel Kurulunda Rus işgal altındaki Kırım'da yaşanan medya ve insan hakları baskılarını tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi.

Daha birkaç yıl öncesine kadar Avrupa ve Dünya Gazeteciler Federasyonları (EFJ-IFJ) kongrelerinde Rusya tarafından hukuksuzca esir tutulan ve özgürlüğü için uluslararası kampanyalar yürütülen Nariman Celâl, Eylül 2021'de işgalci Rus yönetimince tutuklanmış ve 17 yıl hapse mahkûm edilmişti. Yaklaşık üç yıllık esaretin ardından esir değişimiyle özgürlüğüne kavuşan ve ardından Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi olarak atanan Celâl, bu kez kürsüye diplomat kimliğiyle çıktı.

Ankara'da toplanan yüze yakın Avrupalı medya sendikası liderine seslenen Büyükelçi Nariman Celâl, işgal altındaki Kırım'da bağımsız gazeteciliğin nasıl yok edildiğini ve profesyonel basının tamamen tasfiye edilmesinin ardından "yurttaş gazetecilerin" üstlendiği hayati rolü anlattı.

"İşgal sadece askerlerle başlamaz. Bilginin ve enformasyonun kontrol altına alınmasıyla başlar.” diyen Nariman Celâl, Kırım'ın işgalinden sonra tüm bağımsız medya organlarının ya kapatıldığını ya da yarımadadan sürgün edildiğini aktardı. Yurttaş gazetecilerin rolüne dikkat çeken büyükelçi, “Profesyonel gazetecilik imkansız hâle geldiğinde, meydanı sıradan insanlar, yani yurttaş gazeteciler aldı. Telefonlarını çıkardılar, kaydettiler, tanıklıkları topladılar ve dünyayla paylaştılar. Rusya'nın gerçekleştirdiği yasa dışı ev baskınlarını, siyasi mahkemeleri ve hak ihlallerini belgeleyerek gazeteciliğin en kutsal görevini yerine getirdiler; gerçekliğin hafızalardan silinmesine izin vermediler." dedi.

Bu nedenle yurttaş gazetecilerin baskının hedefi hâline geldiğini belirten Celal, “Bugün, Kırım'da onlarca yurttaş gazeteci hâlâ parmaklıklar ardında. Aralarında şahsen tanıdığım insanlar da var: Asan Ahtemov, Osman Arifmemetov, Server Mustafayev, Amet Süleymanov, İrına Danılovıç ve daha birçokları. Farklı meslekleri, farklı kaderleri vardı ama onları birleştiren sessiz kalmayı reddetmeleri oldu." ifadelerini kullandı.

“KIRIM’DA PROTESTO YAPMANIZA GEREK YOK, BİR SORU SORMANIZ BİLE YETİYOR”

Rusya'nın uyguladığı baskı rejiminin asıl amacına değinen Celal, şunları kaydetti:

"Bugün işgal altındaki Kırım’da protesto organize etmenize ya da açıkça silaha sarılmanıza gerek yok. Bazen sadece olanı biteni belgelemek, bir soru sormak ya da bir bilgiyi sosyal medyada paylaşmak bile hapse girmeniz için yeterlidir. Unutmayın; bir gazeteci parmaklıklar ardına girdiğinde, hakikatin bir parçası da onunla birlikte hapsedilir. Dayanışma, bir gecede hapishane kapılarını açamaz belki ama sessizlik, o hapishaneleri inşa edenlerin duvarlarını daha da güçlendirir."

EFJ YILLIK GENEL KURULU ANKARA’DA TOPLANDI

Avrupa Gazeteciler Federasyonunun (EFJ) Yıllık Genel Kurulu, 17–19 Haziran 2026 tarihleri arasında Ankara’da gerçekleştiriliyor. Bu yıl "Kuşatma Altındaki Bağımsız Gazetecilik" (Independent Journalism Under Siege) temasıyla toplanan genel kurula, Avrupa’nın onlarca ülkesinden yaklaşık 100 medya kuruluşu ve sendika lideri katılıyor.