Kırımlı yurttaş gazeteci İrına Danılovıç Rus cezaevinde ölüm tehditleri alıyor

İşgal altındaki Kırım’da, düzmece bir dava çerçevesinde 7 yıl hapis cezasına çarptırılan Kırımlı aktivist, yurttaş gazeteci ve siyasi tutsak İrına Danılovıç’ın alıkonulduğu cezaevinde Rusya Federal Ceza İnfaz Kurumu (FSİN) personelinin gözetiminde ve teşvikiyle diğer mahkumlar tarafından açıkça ölümle tehdit edildiği bildirildi.

Özgürsüzlüğe Mektuplar (Pisma v nevolyu) insan hakları girişiminin "Arhipelag UFSİN" projesinin aktardığı ve Danılovıç’ın kız kardeşi Olha Novıtskaya tarafından doğrulanan bilgilere göre, cezaevi yönetimi strateji değiştirerek yurttaş gazeteciye yönelik baskı ve tacizleri diğer mahkumlar eliyle yürütüyor.

"YÖNETİMİN CEZASIZLIK GÜVENCESİYLE ÖLÜMLE TEHDİT EDİYORLAR"

Siyasi tutsağın kız kardeşi Olha Novıtskaya, Kırım.Realii haber ajansına yaptığı açıklamada, uyuşturucu suçlarından hükümlü iki kişinin cezaevi yönetiminin sessiz onayı ve cezasızlık güvencesiyle Danılovıç’a yönelik sistemli bir psikolojik ve fiziksel terör estirdiğini belirtti.

Novıtska, hükümlülerin cezaevi görevlilerinin gözü önünde "Polisleri dize getirdik, seni öldürürsek de bize hiçbir şey olmaz" diyerek açıkça ölüm tehditleri savurduklarını ve cezaevinde yasak olmasına rağmen görevlilerin göz yumduğu radyolarla yüksek sesli müzik yayını yaparak Danılovıç'ı uykusuz ve huzursuz bıraktıklarını vurguladı.

Söz konusu bilgileri teyit eden "Arhipelag UFSİN" projesi hak savunucuları ayrıca, cezaevinde Danılovıç'a karşı en acımasız tutumu sergileyen FSİN görevlisinin 1992 doğumlu Galina S. olduğunu deşifre etti.

SİSTEMATİK İŞKENCE VE SAĞLIK HİZMETİNDEN MAHRUM BIRAKMA

Kırım İnsan Hakları Grubu Başkanı Olha Skrıpnık, Eylül 2026’da yaptığı açıklamada Rus cezaevi yönetiminin Danılovıç’a yönelik fiziksel ve psikolojik işkencelerde diğer mahkumları aktif şekilde tetikçi olarak kullandığını duyurmuştu.

Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) ve İnsan Hakları Vakfı (HRF) yetkilileri, Danılovıç’ın hızla kötüleşen sağlık durumu nedeniyle BM’nin altı özel raportörüne acil müdahale çağrısında bulunmuş, ancak Rus makamlarından hiçbir yanıt alınamamıştı. Bunun üzerine "Kırım Süreci" insan hakları örgütü, BM İfade Özgürlüğü Özel Raportörü'ne, hapsedilen gazetecilere yönelik baskıları öncelikli stratejik gündeme alması için resmi öneri sunmuştu.

DÖRT YILDIR TIBBİ YARDIM BEKLİYOR

Kırımlı yurttaş gazeteci ve insan hakları savunucusu İrına Danılovıç, 29 Nisan 2022 tarihinde işgalci Rus güçleri tarafından hukuksuz bir şekilde alıkonuldu ve ardından sistematik işkencelere maruz bırakıldı. Avukatı Ayder Azamatov'un açıklamalarına göre, sekiz gün boyunca başına torba geçirilerek ormana götürülüp ölümle tehdit edilen Danılovıç, yalan makinesi eşliğinde sorgulandı ve boş kağıt imzalamaya zorlandı. Bu baskıların sonucunda, çantasına patlayıcı madde yerleştirildiği iddiasıyla kurgulanan bir dava neticesinde 7 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Tutukluluk süreci boyunca sağlık durumu hızla kötüleşen Danılovıç, geçirdiği mikro felç ve şiddetli işitme kaybına rağmen tıbbi yardıma erişemedi, bu durumu protesto etmek amacıyla başlattığı açlık grevi de sonuçsuz kaldı.

RUS CEZAEVİNDE MAHKUMLARA İŞKENCE UYGULANIYOR

Rusya'nın Zelenokumsk şehrindeki kadın cezaevinde haksız yere alıkonulan Danılovıç, Temmuz 2025’te Avrupa Parlamentosu Başkan Yardımcısı Pina Picierno’ya yazdığı mektupta, alıkonulduğu Rus cezaevinde sistematik işkencelere maruz kaldığını duyurdu.

Cezaevi yönetiminin mahkûmlar için dayanılmaz koşullar yaratmak amacıyla acımasız yöntemleri kullandığını aktaran Danılovıç, cezaevindeki mahkûm kadınlara uygulanan yöntemleri “iz bırakmayan işkence” şeklinde nitelendirdi. Gündüz ve gece boyunca hiç kapatılmayan yüksek güçlü projektör ışıkları nedeniyle mahkûmlar uykusuz kalıyor, gözlerinde sürekli ağrı oluşuyor. Sabah saat altıdan itibaren barakalarda saatlerce yüksek sesli hoparlör sistemleri çalıştırılıyor; bu durum özellikle Danılovıç’ın hassas kulakları için dayanılmaz fiziksel acıya neden oluyor.