Dr. Metin Ömer: 18 Mayıs, Kırım Tatarlarının tarihindeki en acı gündür

Romanya Müslüman Tatar Türkleri Demokrat Birliği (UDTTMR) Bükreş Şube Başkanı Dr. Metin Ömer, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı’nın 82. yıl dönümü vesilesiyle Kırım Haber Ajansı (QHA) aracılığıyla bir anma mesajı paylaştı.

“18 Mayıs 1944, Kırım Tatarlarının tarihindeki en acı gündür.” şeklinde konuşan Ömer, sürgünün uluslararası toplum nezdinde soykırım olarak kabul edilmesi gerektiğini ifade etti.

ÖMER, ROMANYA’DAKİ KIRIM TATARLARININ VATAN KIRIM’A DESTEK OLDUĞUNU BELİRTTİ

Öte yandan “Romanya’daki Kırım Tatar diasporası her zaman ana vatan Kırım’da yaşayan Kırım Tatarlarının yanındadır.” şeklinde konuşan Ömer, II. Dünya Savaşı öncesinde Romanya’da yaşayan Kırım Tatarlarının Kırım Tatar Millî Merkezini yönettiğini ve bu nedenle savaş sırasında Romanya’ya sığınan Kırım Tatarlarına Romanya’da yaşayan Kırım Tatarlarının verdiği desteğe dikkat çekti.

Ayrıca Ömer, 1944 yılının ağustos ayına kadar Romanya’nın Kırım Tatarlarına destek olduğunu dile getirerek savaş sonunda kurulan komünist iktidar tarafından söz konusu faaliyetlerin engellendiğini ve Romanya’daki Kırım Tatarlarının da baskı görmeye başladığını hatırlattı.

“18 MAYIS’I HİÇBİR ZAMAN UNUTMAYACAĞIZ”

Sürgün ve ardından yaşanan olayların sadece uzak geçmişte yaşanmadığını ve bugüne de tesir ettiğini kaydeden Ömer, son olarak bugün Kırım’da zor şartlar altında yaşayan Kırım Tatarlarının olduğuna da dikkat çekerek “18 Mayıs’ı hiçbir zaman unutmayacağız, unutturmayacağız.” dedi.

18 MAYIS 1944 KIRIM TATAR SÜRGÜNÜ VE SOYKIRIMI

Kırım Tatar halkı, bir şafak vaktinde Sovyetler Birliği diktatörü Josef Stalin’in emriyle 18 Mayıs 1944 tarihinde topyekûn sürgüne tâbi tutuldu. Kırım’dan Türkistan, Urallar ve Sibirya bölgelerine hayvan vagonlarıyla sürgün edilen Kırım Tatar halkı; en temel insani haklardan mahrum bırakılarak günlerce süren zorunlu yolculuklar, açlık, susuzluk ve devamındaki perişanlık neticesinde nüfusunun yüzde 46’sını kaybetti.

Sovyet yönetimi, soykırım niteliğindeki sürgünün hemen akabinde Kırım Yarımadası’nda, Kırım Tatarlarının varlığına işaret eden her şeyi ortadan kaldırmaya başladı. Köy, kasaba, ilçe ve şehirler başta olmak üzere yarımadadaki binden fazla yerleşim yerinin Kırım Tatarca olan adları değiştirildi. Kültürel soykırımın yaşandığı Kırım’da tarihi eserler tahrip edildi, mezarlıklar yok edildi ve yarımadanın demografik yapısı bilinçli şekilde dönüştürüldü.

Sürgün edilen halk, bağrından koparıldığı o aziz vatanı, Kırım’ı hiçbir zaman unutmadı. Sürgünlük yollarında, sürgün edildikleri yerlerde vatana dönmek için çaba gösterdi. 1989’un sonuna kadar sürgün yerlerinde zorla tutuldu. O döneme değin gerçekleşen vatan Kırım’a geri dönme teşebbüsleri, hapisle ve yeni sürgünle cezalandırıldı. 1989’a gelindiğinde Kırım Tatarları, yavaş yavaş ata topraklarına dönmeye başladı. Sürgün mağdurları o tarihten itibaren yaşadıkları yokluklara rağmen vatanda kalma mücadelesini sürdürdü. Ancak yaklaşık 150 bin Kırım Tatarı maddi yetersizlik ve yasal engeller nedeniyle Türkistan bölgesinde kaldı.

2015 yılında Ukrayna Parlamentosu, Kırım Tatar Sürgünü’nü soykırım olarak kabul etti ve 18 Mayıs tarihini “Kırım Tatar Soykırım Kurbanlarını Anma Günü” olarak ilan etti. 2019 yılında Letonya ve Litvanya meclisleri, 2022’de Kanada Parlamentosunun alt kanadı olan Avam Kamarası, 2024'ün temmuz ayında Polonya Parlamentosunun alt kanadı olan Sejm, 2024'ün ekim ayında Estonya Parlamentosu (Riigikogu), 2024'ün aralık ayında Çekya Parlamentosunun üst kanadı olan Senato ve 2025’in haziran ayında Hollanda Krallığı Genel Meclisinin alt meclisi olan Hollanda Temsilciler Meclisi, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü'nü soykırım olarak tanıdı.