“Deportasyon değil soykırım”: Kırım Tatar sokak sanatçısı Hanım’dan direniş çağrısı

Kırım’ın Akyar (Sivastopol) kentinden olan ve “Hanım” takma adıyla çalışmalarını sürdüren Kırım Tatar sokak sanatçısı, sanatın kendisi için hem bir tanıklık hem de direniş biçimi olduğunu söyledi.

Suspilne Kırım’a konuşan sanatçı, ailesinin 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı'nda zorla sürgün edildiğini hatırlatarak, yaşananların “deportasyon değil, bir soykırım” olduğunu vurguladı.

Ailesinin Türkistan ve Ural bölgelerinde sürgün hayatı yaşadığını anlatan Hanım, 1990’larda Kırım’a dönüşün ise istikrar getirmediğini, Yarımada'da da sürekli yer değiştirmek zorunda kaldıklarını ifade etti. Akyar'ın, Kırım Tatar izlerinin sistemli şekilde silindiği son adresleri olduğunu kaydetti.

Sanatçının eğitim hayatı teknik ve beşeri alanları kapsasa da sanatla profesyonel olarak 30’lu yaşlardan sonra ilgilenmeye başladığını belirten Hanım, sosyal sokak sanatını toplumsal travmalar ve siyasi gerçekler hakkında konuşmanın bir yolu olarak gördüğünü söyledi. Ayrıca ailesi Kırım’da bulunduğu için anonim çalışmayı tercih ettiğini de ekledi.

HANIM: SANAT DİRENİŞ OLMALI, PROPAGANDA DEĞİL
Hanım, işgal altındaki Kırım’da sokak sanatının propaganda aracına dönüştürüldüğünü belirterek, Rus yönetiminin duvar resimlerinde yalnızca “özel askerî operasyon” temalı ve Rus askerlerini yücelten görsellere izin verdiğini söyledi. Bu uygulamanın 2025 yılında işgal yönetimi yetkililerince açıkça ilan edildiğini hatırlattı.

Kırım yollarında çok sayıda propaganda görseli belgelediğini ifade eden sanatçı, “Sokak sanatı direnişin dili olmalı. Kırım’da ise duvarlar propaganda afişlerine dönüştürüldü.” dedi.

SİYASİ TUTSAK SANATÇI İÇİN PROJE
Hanım, 2022’de Kezlev'de (Yevpatoriya) savaş karşıtı eylem sonrası tutuklanan ve 15 yıl hapis cezasına çarptırılan Kırımlı sanatçı Bohdan Ziza’ya destek amacıyla “Yetim İçin” adlı sanat projesini hayata geçirdiklerini anlattı.

KırımSOS ile birlikte yürütülen proje kapsamında en az 10 Ukrayna kentinde duvar resimleri, performanslar ve sergiler düzenlendiğini belirten Hanım, bu çalışmalarla Kırım’daki direnişin görünür kılınmasının amaçlandığını ifade etti.

"KIRIM UKRAYNA'NIN BİR PARÇASI OLMAYA DEVAM EDECEK"

Hanım, sanatın Kırım gerçeğini ve Kırım Tatar halkının hafızasını korumanın yollarından biri olduğunu vurgulayarak, “Kırım vardı, var olmaya ve Ukrayna’nın parçası olmaya devam edecek. Sanat, bunu anlatmanın yollarından biridir.” ifadelerini kullandı.