Kırım İnsan Hakları Grubundan siviller için özel mekanizma çağrısı: "Sivil tutsakların esir takaslardaki payı yüzde 7’yi geçmiyor"

Kırım İnsan Hakları Grubu Başkanı Olha Skrıpnık, esir takaslarında serbest bırakılan Ukraynalılar arasında sivillerin payının yüzde 7'yi geçmediğini belirterek sivillerin kurtarılması için acilen ayrı bir mekanizma kurulması gerektiğini vurguladı.

Kıyiv’de, Kırımlı siyasi tutsaklar; Dmıtro Ştıblikov, Oleksiy Bessarabov ve Volodımır Dudka’nın alıkonulmasının 10. yılı vesilesiyle düzenlenen etkinlikte, Rusya'daki sivil tutsakların durumu masaya yatırıldı.

Etkinlikte konuşan Kırım İnsan Hakları Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Olha Skrıpnık, mevcut esir takası süreçlerinin sivil Ukraynalıların serbest kalması için etkili bir araç olmadığını belirterek çarpıcı veriler paylaştı.

“RUSYA SADECE KENDİ ASKERLERİYLE İLGİLENİYOR”

Savaş esiri takaslarında sivillerin oranının son derece düşük kaldığına dikkat çeken Skrıpnık, durumun vehametini şu sözlerle aktardı:

Devam eden savaş esiri takaslarına baktığımızda, bu takaslar kapsamında evlerine dönen sivillerin payı ne yazık ki yüzde 7’den fazla değil. Çünkü Rusya öncelikle kendi askerî personelini geri almaya odaklanıyor. Bu nedenle yalnızca sivilleri kapsayacak farklı müstakil mekanizmalar geliştirmek zorundayız.

İŞKENCE MERKEZİNE DÖNÜŞTÜRÜLEN AKMESCİT TUTUKEVİ VE 500 SİYASİ ZULÜM DAVASI

Skrıpnık, Rusya’nın sivil Ukraynalıları alıkoyma ve uydurma suçlamalarla yargılama pratiğini ilk olarak 2014’te işgal edilen Kırım’da başlattığını, 2022’deki geniş çaplı işgalin ardından bu yöntemi Herson ve Zaporijjya bölgelerine de yaydığını hatırlattı.

2022 yılında Akmescit’te (Simferopol) açılan 2 No’lu tutukevinin Herson ve Zaporijjya’dan kaçırılan siviller için bir işkence merkezine dönüştürüldüğünü belirten hak savunucusu; Kırım İnsan Hakları Grubunun Kırım, Herson ve Zaporijjya’dan en az 500 siyasi zulüm vakasını belgelediğini açıkladı. Bu tutsakların yaklaşık 300’ünün Kırımlı olduğu, 100’den fazla dosyada ise Ştıblıkov, Bessarabov ve Dudka davasındakine benzer uydurma "sabotaj, casusluk ve terör" suçlamalarının kullanıldığı ve neredeyse tüm dosyalarda işkence vakalarının var olduğu vurgulandı.

AİLELERDEN “SİVİL TUTSAKLAR ÖZEL AJANSI” KURULMASI TALEBİ

"Kremlin Siyasi Tutsaklarının Yakınları Birliği" Yönetim Kurulu Başkanı İhor Kotelyanets ise yasa dışı şekilde alıkonulan sivillerin ailelerinin yeterli bilgi ve desteğe ulaşamadığını belirtti. Hak savunucularının ve ailelerin uzun süredir hükûmetle temas halinde olduğunu aktaran Kotelyanets, "Yasa Dışı Alıkonulan Sivillerden Sorumlu Özel Ajans" kurulmasını talep etti. Bu ajansın ailelere hukuki ve sosyal destek sağlayacağını, kurtarma süreçlerini tek elden yürüteceğini ifade etti.

Kotelyanets ayrıca, Temmuz 2026’da başlattıkları "En Uzun Süre Tutsak Kalanlar” uluslararası savunuculuk kampanyasına dikkat çekerek; 6, 8, 10 yılı aşkın süredir Kremlin hücrelerinde tutulan 26 Ukraynalı ailenin sesi olmaya devam edeceklerini kaydetti.